معنی
واژه «فَذَکِّرْ» از ریشه عربی «ذکر» و در اصل یک فعل امر در باب تفعیل است که با حرف عطف «فَـ» (به معنی پس، بنابراین) ترکیب شده است. این کلمه به معنای «پس تذکر بده»، «پس یادآوری کن» یا «پس پند و اندرز بده» است.
یعنی چه
این اصطلاح در فرهنگ قرآنی به معنای وظیفه روشنگری، ابلاغ پیام و بیدار کردن فطرت انسانها از غفلت و فراموشی است. این کلمه نشاندهنده آن است که وظیفه راهنمایان الهی تنها یادآوری حقایق است و آنها مأمور به اجبار مردم نیستند.
مترادف
این واژهها در زبان فارسی نزدیکترین معانی را به فعل امر «فذکر» دارند و در متون مختلف جایگزین آن میشوند.
متضاد
اگرچه برای خود ترکیب فعلی «فذکر» متضاد مستقیم ساختاری وجود ندارد، اما از نظر مفهومی افعالی که به معنای به فراموشی سپردن و بیتوجهی هستند، ضد آن محسوب میشوند.
هم خانواده
تمامی این واژهها از ریشه سه حرفی عربی «ذ-ک-ر» مشتق شدهاند و با مفاهیمی چون یاد کردن، به خاطر آوردن و یادآوری ارتباط دارند.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، هرگاه راهنمای سؤال به صورت «یادآوری کن قرآنی» یا کلمهای ۴ حرفی با مفهوم پند دادن باشد، واژه «فذکر» پاسخ دقیق آن است.
به انگلیسی
در ترجمه عبارات قرآنی به زبان انگلیسی، برای انتقال دقیق معنای امر و مفهوم تذکر مصلحانه، از این افعال و ترکیبات استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل فذکر
واژه «فَذَکِّرْ» یکی از کلیدواژههای مهم در فرهنگ اسلامی و آیات قرآن کریم است. این کلمه از ریشه عربی «ذکر» ساخته شده و به معنای «پس یادآوری کن و پند بده» است. این تعبیر نشاندهنده شیوه دعوت الهی است که بر پایه بیدار کردن فطرت پاک انسانها، رفع غفلت و اتمام حجت استوار است.
در تفاسیر قرآنی، این واژه نماد رحمت، دلسوزی و مسئولیت ابلاغ پیام بدون اعمال زور و اجبار است؛ چرا که خداوند به پیامبر خود یادآور میشود که وظیفه او تنها تذکر دادن و راهنمایی است، نه تسلط و اجبار بر عقاید مردم. از این رو، فذکر دعوت به تفکر و بازگشت به خویشتن است.
این کلمه در زبان فارسی به عنوان یک اصطلاح ادبی-مذهبی شناخته میشود و در حل جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک واژه چهار حرفی با مفهوم پند و اندرز کاربرد دارد.