یعنی چه
مادرزادی به ویژگیها، کیفیتها یا نابهنجاریهایی گفته میشود که از زمان ولادت همراه نوزاد است (خواه ریشه ژنتیکی داشته باشد یا ناشی از عوامل محیطی دوران جنینی باشد). ذاتی به ویژگیهای بنیادین، گوهری و ساختاری یک چیز اشاره دارد که چیستی و قوام آن شیء به آن وابسته است؛ مانند ناطق بودن برای انسان یا مایع بودن برای آب در شرایط استاندارد.
تلفظ
تلفظ واژه مادرزادی به صورت مآدَرزادی (mādar-zādī) و واژه ذاتی به صورت ذاتْئی (zātī) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً خود واژه «مادرزادی و ذاتی» است که از ۱۳ حرف تشکیل شده است. از کلماتی چون فطری، جبلی و غریزی نیز به عنوان معادلهای کوتاهتر استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف بیماریها یا ویژگیهای زمان تولد از واژه Congenital استفاده میشود، در حالی که واژههای Inherent ،Innate و Essential برای بیان مفاهیم فلسفی و ساختاری واژه ذاتی به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی، برای بخش مادرزادی از کلماتی مانند خِلْقی یا وِراثی بهره میبرند و برای توصیف امر ذاتی، خود واژه ذاتیّ، جِبِلّی یا فطریّ را به کار میبرند.
نماد چیست
در نمادشناسی علمی و پزشکی، ساختار مارپیچ DNA یا تصویر یک جنین به عنوان نمادهای اصلی ویژگیهای مادرزادی و ژنتیکی شناخته میشوند. در مفاهیم فلسفی و هنری نیز، «بذر یا دانه گیاه» نمادی از پتانسیلها و خصوصیات ذاتی درون یک موجود به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مادرزادی و ذاتی
عبارت «مادرزادی و ذاتی» ترکیبی از دو مفهوم همسو اما متمایز است. واژه «مادرزادی» ریشه در زبان فارسی دارد و به هرگونه ویژگی یا اختلالی اشاره میکند که نوزاد با آن متولد میشود، فارغ از اینکه منشأ آن وراثت ژنتیکی باشد یا تاثیرات محیطی درون رحم مادر. این واژه در حوزه علوم پزشکی و زیستشناسی کاربرد فراوانی دارد.
در مقابل، واژه «ذاتی» ریشهای عربی داشته و اصطلاحی پرکاربرد در فلسفه و منطق است. ذاتی به ویژگیهایی اطلاق میشود که جزء جداییناپذیر حقیقت و ماهیت یک پدیده هستند، به طوری که اگر آن ویژگی را از شیء سلب کنیم، چیستی آن از هم میپاشد؛ مانند حرارت برای آتش. در مفاهیم قرآنی نیز هرچند عین کلمه مادرزادی به دلیل فارسی بودن وجود ندارد، اما مفهوم ویژگیهای ذاتی در قالب اصطلاحاتی چون «فطرت» و «کرامت ذاتی انسان» به وضوح تبیین شده است.