یعنی چه
واژه مقتفی به معنای کسی است که از شخص دیگری تبعیت و پیروی میکند، پشت سر او حرکت مینماید یا در رفتار و کردار از او الگوبرداری میکند. در تاریخ اسلام نیز «المقتفی لأمر الله» نام یکی از خلفای عباسی بوده است.
تلفظ
این کلمه به صورت مُقْتَفی (با ضمه م، سکون ق، فتحه ت و سکون ف) تلفظ میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی مانند پیرو، تابع و دنبالهرو معادلهای رایج هستند و خود واژه مقتفی ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سیاق متن، از واژههای فوق برای رساندن مفهوم مقتفی استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و در زبان مبدأ با کلماتی همچون التابع و المقتدی هممعنی است.
به فارسی
معادلهای سره و روان فارسی برای این کلمه شامل تعابیری مثل پیرو، دنبالهرو و پسرو است که مفهوم حرکت در پی دیگری را میرسانند.
نماد چیست
در مراجع ادبی، فرهنگی و اسطورهای، نماد یا مظهر خاصی (مانند یک گیاه یا جانور) برای واژه مقتفی ثبت نشده است و صرفاً یک مفهوم توصیفی و کاربردی است.
جمعبندی و توضیح کامل مقتفی
واژه مقتفی یک اسم فاعل عربی از باب افتعال (اقتفاء) است که از ریشه سه حرفی (ق ف و) مشتق شده است. اصل این ریشه به کلمه «قَفا» به معنی پشت سر یا پشت گردن بازمیگردد و به همین دلیل، مقتفی در لغت به معنای کسی است که پشت سر دیگری حرکت میکند، قدم در جای پای او میگذارد و از او پیروی مینماید. واژگانی نظیر اقتفا، قفا، قافیه و مقتدی با آن همخانواده هستند و کلماتی چون پیشوا، رهبر و مقتدا متضاد آن به شمار میروند.
اگرچه خود واژه «مقتفی» به صورت صریح در متن قرآن مجید نیامده است، اما مشتقات فعل آن مانند «قفینا» (به معنی پشت سر هم روانه کردیم) و «لا تقف» (به معنی پیروی مکن) چندین بار در آیات قرآنی به کار رفتهاند که اصالت و ریشه این مفهوم را در زبان عربی نشان میدهد. در کاربردهای تاریخی نیز این کلمه به عنوان لقب برای برخی چهرهها از جمله سیویکمین خلیفه عباسی استفاده شده است.
در مجموع، این کلمه در متون کلاسیک فارسی و عربی کاربرد فراوانی داشته و امروزه بیشتر در ادبیات مکتوب، آزمونها و جداول کلمات متقاطع به عنوان معادلی برای تابع، پیرو و دنبالهرو مورد استفاده قرار میگیرد.