یعنی چه
غرابت داشتن به معنای دور از ذهن بودن، شگفتی و بیگانگی است. در اصطلاح ادبیات و علم معانی، غرابت داشتن کلام یا کلمه به این معنی است که آن واژه نامأنوس و وحشی باشد؛ یعنی معنای آن برای عموم مردم روشن نباشد و در سخنگفتن مرسوم و آشنا به شمار نرود.
تلفظ
این عبارت ترکیبی به صورت [غَ ر ا بَ د ا شْ تَ نْ] تلفظ میشود. واژه اول آن از اسم مصدر عربی «غَرَابَة» گرفته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند شگفتی، عجیبی، بیگانی و نادربودن به عنوان پاسخ یا راهنمای این کلمه به کار میروند.
به انگلیسی
برای رساندن مفهوم غرابت داشتن در زبان انگلیسی معمولاً از عباراتی که به غیرعادی بودن یا بیگانه بودن یک امر اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
ریشه اصلی این واژه عربی است و در این زبان برای بیان این حالت از مشتقات غ-ر-ب استفاده میشود.
در قرآن
خود واژه ترکیبی «غرابت داشتن» یا تکواژه «غرابت» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما در علوم قرآنی مبحثی به نام «غریب القرآن» یا «غرابت لفظ» وجود دارد که به بررسی کلمات نادر و نامأنوس قبایل عرب در قرآن (مانند کلمه أبّاً یا ضیزى) میپردازد. همچنین واژه «غَرَابِیب» به معنی سیاهیهای شدید در آیه ۲۷ سوره فاطر از همین ریشه آمده است.
جمعبندی و توضیح کامل غرابت داشتن
غرابت داشتن یک مصدر ترکیبی فارسی-عربی است که در ریشههای زبانی خود به مفهوم دوری، شگفتی و نامأنوس بودن اشاره دارد. هنگامی که یک پدیده، رفتار یا کلمه ویژگیهایی خارج از عرف و عادت جامعه داشته باشد، میگویند آن امر غرابت دارد. این ویژگی در حوزه متن و ادبیات به کلماتی اطلاق میشود که فهم آنها برای مخاطب دشوار و پیچیده است.
در نمادشناسی فرهنگی، این مفهوم اغلب با نمادهایی چون ماسک یا صورتک که ابهام را بازگو میکنند، یا جغد که نشانهای از تنهایی و مرموز بودن است شناخته میشود. شناخت این واژه به درک بهتر متون کلاسیک و مفاهیم نقد ادبی کمک شایانی میکند.