یعنی چه
اصحاب صفه به گروهی از مسلمانان صدر اسلام و مهاجران مکه گفته میشود که به دلیل نداشتن سرپناه، دارایی و خویشاوند در مدینه، در سایبان یا سکوی مسقفی در بخش شمالی مسجدالنبی زندگی میکردند. این افراد زندگی خود را وقف عبادت، یادگیری قرآن و جهاد در راه خدا کرده بودند و از تجملات دنیا دوری میجستند.
تلفظ
این عبارت به صورت «اَصْحابِ صُفْفِه» (Aṣḥāb-i Ṣuffah) تلفظ میشود؛ واژه اصحاب جمعِ صاحب و صُفّه به معنای سکو یا ایوان است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این راهنما کلمه «اصحاب صفه» با ۸ حرف است. همچنین ممکن است با عناوین دیگری مانند «اهل صفه» یا «اصحاب ظله» نیز مطرح شود.
به عربی
در زبان عربی که ریشه اصلی این اصطلاح تاریخی است، از عبارتهای «أصحاب الصُّفَّة» یا «أهل الصُّفَّة» برای توصیف این گروه استفاده میشود.
به فارسی
در برگردان و متون فارسی، این واژه معمولاً به همان شکل عربی استفاده میشود، اما معنای آن «یارانِ ایوان» یا «سکونشینان پاکباختهی مسجد پیامبر» است که اشاره به محل اقامت و شیوه زندگی آنان دارد.
در قرآن
عین عبارت «اصحاب صفه» در متن قرآن نیامده است، اما به باور مفسران بزرگ، آیاتی از جمله آیه ۲۷۳ سوره بقره («لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ...») و آیه ۲۸ سوره کهف در شأن، ستایش فقر اختیاری و پاکباختگی این گروه نازل شده است.
نماد چیست
اصحاب صفه در فرهنگ اسلامی و به ویژه در ادبیات عرفانی و صوفیه، نماد بارز زهد کامل، توکل به خدا، فقر فخری (اختیاری) و رهایی از بند مادیات هستند. حتی برخی از مشایخ تصوف، ریشه کلمه «صوفی» را به نوعی مأخوذ از واژه «صفه» و سبک زندگی زاهدانه این گروه میدانند.
جمعبندی و توضیح کامل اصحاب صفه
اصحاب صفه یکی از کلیدیترین و تاثیرگذارترین گروههای صدر اسلام بودند که با انتخاب فقر اختیاری و سکونت در ایوان مسجدالنبی، نمونهای عینی از ایثار و پاکباختگی را به نمایش گذاشتند. آنها مهاجرانی بیسرپناه بودند که تمام وجود و زمان خود را وقف آموختن معارف اسلامی از پیامبر (ص)، عبادت شبانهروزی و شرکت در جهاد کردند و بار مالی زندگی آنان بر دوش جامعه اسلامی و شخص پیامبر بود.
این گروه نزد مسلمانان و به ویژه در تاریخ تصوف و عرفان اسلامی جایگاه بسیار والایی دارند؛ به طوری که شیوه زندگی ساده و بیپیرایه آنان به الگویی برای زهد، توکل و صفا بدل شد. آیاتی از قرآن کریم نیز در تجلیل از صبر، استقامت و مناعت طبع این مؤمنان راستین نازل گردیده که ارزش معنوی جایگاه آنان را در تاریخ اسلام دوچندان میکند.