دستجات یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل دستجات

واژه «دستجات» در زبان فارسی به معنای گروه‌ها، بخش‌ها، صنوف و احزاب به کار می‌رود. این کلمه در طول زمان تغییر کارکرد داده و امروزه در فرهنگ ایرانی، بیش از هر چیز ذهن را به سمت دسته‌های مذهبی و هیئت‌های عزاداری سنتی در ایام محرم سوق می‌دهد و نمادی از تکثر و تجمع‌های این‌چنینی است.

از منظر ساختار زبانی و دستور زبان فارسی، واژه دستجات یک غلط مشهور یا غلط مصطلح به شمار می‌رود. ریشه این واژه کلمه اصیل و فارسی «دسته» است که به اشتباه با علامت جمع عربی «ات» ترکیب شده است. اساتید و منتقدان ادبی توصیه می‌کنند که در نگارش متون رسمی، فصیح و معیارهای دانشگاهی، به جای این واژه از برگردان و شکل صحیح آن یعنی «دسته‌ها» استفاده شود.

در لغت‌نامه‌های معتبری چون دهخدا و عمید نیز به همین ریشه و معنا اشاره شده و کلماتی مانند گروه‌ها، فرقه‌ها و احزاب به عنوان مترادف‌های آن ذکر شده‌اند. این کلمه اصالت قرآنی ندارد و کاملاً برآمده از ترکیب‌های زبانی رایج در شبه‌قاره و ایرانِ دوره‌های پس از اسلام است.