یعنی چه
مغز حرام اصطلاحی فقهی و عامیانه برای اشاره به نخاع است؛ طناب سفیدرنگ، نرم و چربیمانندی که در مجرای ستون فقرات (تیرهٔ پشت) قرار دارد و مغز را به اعضای بدن متصل میکند. در فقه اسلامی، خوردن این بخش از بدن حیوانات حلالگوشت، حرام اعلام شده است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «مَغْز» (با سکون غین) و «حَرام» (با فتح حاء و راء) تشکیل شده است که با کسرهٔ اضافه به یکدیگر متصل میشوند.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه معمولاً خودِ «مغز حرام» (۷ حرفی) یا «نخاع» (۴ حرفی) است.
به انگلیسی
معادل دقیق علمی و کالبدشناسی این واژه در زبان انگلیسی Spinal cord است که در زبان عربی النخاع نامیده میشود.
در قرآن
ترکیب «مغز حرام» یا واژهٔ «نخاع» در متن قرآن کریم وجود ندارد. حکم شرعی ممنوعیت خوردن آن از طریق احادیث پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) و روایات فقهی استخراج شده و در توضیحالمسائل مراجع تقلید تبیین شده است.
نماد چیست
مغز حرام صرفاً یک اصطلاح تشریحی، کالبدشناختی و فقهی است و برخلاف برخی اعضای بدن، نماد مفهوم خاصی در ادبیات فارسی یا باورهای عامیانه نیست.
جمعبندی و توضیح کامل مغز حرام
اصطلاح «مغز حرام» در فرهنگ عامه و فقه اسلامی به همان طناب عصبی یا نخاع گفته میشود که در مجرای ستون فقرات حیوانات قرار گرفته است. علت این نامگذاری، حکم شرعی حرمتِ خوردن این بخش از بدن در ذبح حیوانات حلالگوشت مانند گوسفند و گاو است.
گاهی در میان عموم مردم، مغز حرام با غدهٔ کوچک و نخودمانندی که در وسط مغز سر حیوان قرار دارد اشتباه گرفته میشود. اگرچه براساس فتاوای فقهی، هر دوی این اجزا (هم غدهٔ مغز سر و هم نخاع ستون فقرات) جزو بخشهای حرام و ممنوع برای خوردن هستند، اما اصطلاح دقیق مغز حرام کالبدشناختی صرفاً به نخاع اطلاق میشود.