یعنی چه
اهل تملق به فردی گفته میشود که با چربزبانی، مبالغه در تحسین و تمجیدهای دور از واقعیت، تلاش میکند دل طرف مقابل را به دست آورد. این رفتار معمولاً با هدف کسب منافع شخصی، رسیدن به موقعیت یا از روی عجز و نفاق شکل میگیرد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه عربی «أهل» و «تملق» (از ریشه مَلَق) ساخته شده و در زبان فارسی به صورت «اَهلِ تَملُّق» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، برای راهنمای «اهل تملق» معمولاً از پاسخهایی چون چاپلوس، متملق، چربزبان یا کنایههایی مثل بادنجاندورقابچین استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگان متنوعی برای رساندن این مفهوم وجود دارد که بسته به میزان شدت چاپلوسی به کار میروند.
به عربی
واژه تملق خود ریشه عربی دارد و در این زبان نیز به فردی که دارای این رذیله اخلاقی است، متملق یا مداهن میگویند.
در قرآن
عبارت «اهل تملق» به صورت صریح در متن قرآن مجید به کار نرفته است؛ با این حال، روحیه و عملکرد این افراد در آیات مربوط به نفاق و همچنین آیه ۱۸۸ سوره آلعمران که از علاقه افراد به ستایش شدن برای کارهای نکرده پرده برمیدارد، به شدت مذمت گردیده است.
نماد چیست
در ادبیات تمثیلی و فرهنگ عامه، «روباه» به دلیل مکر و چربزبانی برای فریب دادن دیگران، نماد بارز اهل تملق است. همچنین در ضربالمثلهای فارسی، رفتار «بادنجان دور قاب چیدن» نماد عینی این خصلت به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل اهل تملق
عبارت «اهل تملق» در زبان فارسی نمایانگر جریانی کنایی و اخلاقی است که به کالبدشکافی رفتار افراد منفعتطلب و چربزبان میپردازد. این اصطلاح که از ترکیب دو واژه عربی شکل گرفته، در ادبیات رسمی و عامیانه به کسانی اطلاق میشود که با ابراز دوستیهای صوری و تحسینهای مبالغهآمیز، هویت واقعی خود را پنهان میکنند تا به مقاصد شخصی دست یابند.
در ریشهشناسی این واژه، ملق به معنای نرمی و ابراز محبت دروغین است؛ خصلتی که در جوامع انسانی همواره به عنوان یک رذیله رفتاری و بستر ایجاد نفاق شناخته شده است. بررسی نمادین و معادلهای این واژه در زبانهای دیگر نشان میدهد که نکوهش چاپلوسی مرز جغرافیایی ندارد و در هر فرهنگی با تعابیری کنایهآمیز طرد میشود.