یعنی چه
این عبارت اشاره به «حاتم طائی» دارد؛ شخصیتی تاریخی و نیمهافسانهای از قبیله بزرگ «طَیّ» در شمال شبهجزیره عربستان که پیش از ظهور اسلام (سده ششم میلادی) میزیست. او به دلیل گشادهدستی و کرم بیحدومرزش، در فرهنگ و ادبیات فارسی و عربی به مظهر و نماد مطلق سخاوت تبدیل شده است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب وصفی به صورت [baxšande-ye qabile-ye tayy] است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلید واژه بسته به تعداد حروف خواسته شده، میتواند خودِ عبارت «بخشنده قبیله طی» (۱۳ حرف)، «حاتم طائی» (۸ حرف) یا «حاتم» (۴ حرف) باشد.
به انگلیسی
برای اشاره به شخصیت او از نگارش لاتین نامش استفاده میشود و در بافتارهای توصیفی، او را به عنوان نماد غایی کرم معرفی میکنند.
به عربی
در زبان عربی این عنوان دقیقاً به حاتم فرزند عبدالله بن سعد طائی اشاره دارد که به او لقب جواد العرب نیز دادهاند.
به فارسی
معادل مستقیم این عبارت در متون ادبی فارسی، نامِ «حاتم طائی» یا تعابیری همچون «مظهر کرم»، «راد» و «جوانمرد قبیله طی» است.
جمعبندی و توضیح کامل بخشنده قبیله طی
عبارت «بخشنده قبیله طی» در فرهنگ، تاریخ و ادبیات خاورمیانه به طور مستقیم معادل نام «حاتم طائی» است. او فرزندی از قبیله یمنیتبار و بزرگ «طی» بود که در دوران جاهلیت (پیش از اسلام) بر آیین مسیحیت میزیست و در سال ۶۰۵ میلادی درگذشت. آوازه بلند او در بخشش بدون چشمداشت، وی را به یک کهنالگو و مظهر غایی سخاوت در سراسر جهان اسلام و بهویژه در ادبیات فارسی تبدیل کرده است.
در ادبیات کلاسیک فارسی، شاعران بزرگی همچون سعدی شیرازی در بوستان و گلستان، حکایات اخلاقی و آموزندهای از بلندهمتی و گشادهدستی حاتم نقل کردهاند. نام او چنان با مفهوم سخاوت گره خورده که ضربالمثلهای متعددی مانند «خرج که از کیسه مهمان بود، حاتم طائی شدن آسان بود» بر اساس شخصیت او در زبان عامیانه مردم شکل گرفته است.
اگرچه خود او پیش از ظهور اسلام درگذشت، اما فرزندش «عدی بن حاتم» بعدها اسلام آورد و به یکی از یاران وفادار و برجسته امام علی (ع) تبدیل شد؛ نام حاتم طائی گرچه در قرآن نیامده، اما یاد او همواره با مفاهیم والای انسانی همچون ایثار، کرم و عیاری زنده مانده است.