معنی
واژه «آزمود» سوم شخص مفرد در زمان ماضی ساده از مصدر «آزمودن» است. این کلمه به معنای مورد سنجش قرار دادن یک چیز، امتحان کردن یک شخص یا کسب تجربه در یک کار به کار میرود.
یعنی چه
وقتی میگوییم کسی راهی یا چیزی را آزمود، یعنی آن را مورد آزمایش عملی قرار داد تا از درست یا غلط بودن، و یا کیفیت آن آگاه شود.
مترادف
این کلمات همگی در بافتهای مختلف زبان فارسی میتوانند به عنوان جایگزین فعل «آزمود» استفاده شوند.
متضاد
فعل آزمود متضاد مستقیم تککلمهایِ رایجی ندارد، اما در مفهومِ رها کردنِ چیزی بدون سنجش و آزمایش، افعالی مانند نسنجید یا رها کرد به عنوان متضاد کاربرد دارند. (برای صفتِ «آزموده»، متضاد دقیق «بیتجربه» یا «خام» است).
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه ایرانی باستان و بن فعل «آزما / آزمـ» گرفته شدهاند و رابطهی معنایی مستقیم با سنجش و امتحان دارند.
جمله سازی
تلفظ
این واژه به فتح همزه، سکون ز، ضم میم و سکون دال تلفظ میشود: [آزْ مُود].
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر طراح سوال عباراتی همچون «امتحان کرد»، «سنجید» یا «تجربه کرد» را به عنوان نشانه با ۵ حرف بخواهد، واژه «آزمود» پاسخ دقیق آن است.
به انگلیسی
این واژهها در زبان انگلیسی بسته به متنی که کلمه در آن به کار رفته است، به عنوان معادلهای زمان گذشته برای «آزمود» استفاده میشوند.
نماد چیست
در ادبیات فارسی و عرفان، آزمودن و آزموده شدن نماد سنگ محک و فرآیند پخته شدن انسان است؛ مانند طلایی که در کوره گداخته میشود تا سره از ناسره و ناخالصیها جدا شود. این واژه در فرهنگ ما نشانهای از پختگی و خردمندی حاصل از گذر زمان و چشیدن سرد و گرم روزگار است.
جمعبندی و توضیح کامل آزمود
واژه «آزمود» یک فعل اصیل فارسی از ریشه زبان پهلوی (پارسی میانه) است که به معنای آزمایش کردن، سنجیدن و کسب تجربه به کار میرود. این فعل که صورت ماضی ساده از مصدر «آزمودن» است، از دو بخش پیشوند «آز-» و کارواژه «مودن» (به معنی اندازه گرفتن) تشکیل شده و تاریخچهای کهن در زبان و ادبیات فارسی دارد.
در فرهنگ و ادبیات عرفانی ما، مفهوم آزمودن فراتر از یک امتحان ساده رفتاری است؛ این واژه با مفاهیمی چون ابتلا، فتنه و آزمونهای الهی گره خورده و به عنوان نمادی از کوره گدازانِ روزگار برای صیقل دادن روح انسان و متمایز کردن انسانهای راستین از مدعیان شناخته میشود.
امروزه این واژه علاوه بر کاربردهای ادبی، در ساخت واژههای همخانواده محبوبی چون آزمایش، آزمون و کارآزموده نقش کلیدی دارد و در حل جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک پاسخ کلیدی پنجحرفی برای مترادفهایی چون «سنجید» یا «امتحان کرد» مورد توجه کاربران قرار میگیرد.