یعنی چه
«رهبانا» در اصل همان واژه عربی «رُهْبان» (جمع راهب) همراه با تنوین نصب است که وارد زبان و ادبیات فارسی شده است. این کلمه به معنای کسانی است که به دلیل خداترسی یا عبودیت، از لذتهای دنیوی دست کشیده و در صومعهها و دیرها گوشهنشینی اختیار کردهاند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در اصل عربی با ضمه روی حرف اول و سکون حرف دوم به صورت «رُهْباناً» (با تنوین نصب) است، اما در کاربرد فارسی به صورت «رُهبانا» نیز خوانده و نوشته میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، کلمه «رهبانا» به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهبان، زاهدان مسیحی یا صومعهنشینان شناخته میشود.
به انگلیسی
برای معادلسازی کلمه رهبانا در زبان انگلیسی از واژه Monks در حالت جمع یا Hermits برای اشاره به زاهدان گوشهنشین استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل عابدان، زاهدان، صومعهنشینان، پیروان دیر، نُسّاک و پاکدامنان گوشهنشین است که از غوغای جهان دوری میگزینند.
در قرآن
این واژه با تنوین نصب در آیه ۸۲ سوره مائده آمده است: «ذَٰلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَرُهْبَانًا وَأَنَّهُمْ لَا يَسْتَکْبِرُونَ»؛ این آیه به فروتنی و عدم تکبر دانشمندان و راهبان مسیحی اشاره دارد.
نماد چیست
در فرهنگ دینی و ادبیات فارسی، رهبانا یا رهبان نماد دوری کامل از غوغای دنیا، زهد شدید و گاهی نماد زهد ظاهری و صومعهنشینی در برابر حضور فعال در جامعه است.
جمعبندی و توضیح کامل رهبانا
واژه «رهبانا» ریشه در زبان عربی و فرهنگ اسلامی دارد و در واقع شکل تنویندار واژه «رُهبان» (جمعِ راهب) است که از ریشه «ر ه ب» به معنای ترس و خوف گرفته شده است. این اصطلاح اشاره به عابدان و صومعهنشینانی دارد که به خاطر ترس از خدا و اشتغال کامل به عبادت، از جامعه و مادیات کنارهگیری میکنند.
ورود این کلمه به زبان فارسی بیشتر از طریق متن قرآن کریم (بهویژه آیه ۸۲ سوره مائده) و متون کهن ادبی صورت گرفته است. در ادبیات فارسی، اصطلاحاتی مانند دیر راهب یا پوشش رهبان همواره به عنوان نمادی از انزوا، زهد شدید و گاهی زهد ریایی و دوری از حقایق روزمره زندگی اجتماعی به کار رفته است.