بوسلیک یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل بوسلیک

واژه «بوسلیک» یادآور دوران شکوه تئوری موسیقی مقامی در ایران و جهان اسلام است. این واژه در گذشته به عنوان یکی از دوازده مقام اصلی یا مادر در موسیقی سنتی شناخته می‌شد که موسیقی‌دانان بزرگی چون صفی‌الدین ارموی به آن پرداخته‌اند. در آن دوران، هر مقام معنا و حس خاصی را به شنونده منتقل می‌کرد و بوسلیک نمادی از شجاعت، مایه قوت قلب و تسلط بر نفس به شمار می‌رفت.

با تحول ساختار موسیقی ایران در قرن‌های گذشته و روی آوردن به سیستم هفت دستگاه و پنج آواز، مقام‌های قدیمی جای خود را به ساختار جدید دادند. در این میان، بوسلیک اگرچه هویت خود را به عنوان یک مقام مستقل از دست داد، اما فراموش نشد و به شکل یک «گوشه» ظریف در دل دستگاه نوا و گاه آوازهای بیات اصفهان و دشتی حفظ گردید.

نکته جالب توجه این است که این اصطلاح موسیقایی فراتر از مرزهای ایران نیز امتداد یافته است؛ به طوری که امروزه در تئوری موسیقی عربی و به ویژه در موسیقی کلاسیک ترکی (عثمانی)، «بوسلیک» همچنان به عنوان یک گام، دانگ یا مقام اصلی و بسیار پرکاربرد به حیات خود ادامه می‌دهد.