یعنی چه
شیر تلخک نام یک سرده و گونه گیاهی علفی و خودرو از تیرهٔ کاسنیان (مرکبیان) است. این گیاه دارای برگهای دندانهدار و گلهای زرد رنگ شبیه به قاصدک است و به دلیل وجود شیرابه سفیدرنگ و بسیار تلخ در ساقهاش، به این نام خوانده میشود. این واژه کاملاً فارسی و ترکیبی است و در طب سنتی نیز کاربردهای درمانی دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «شِیرِ تَـلْـخَـک» (šire talxak) است که از دو واژهٔ «شیر» (اشاره به شیرابه گیاه) و «تلخک» (اشاره به طعم آن) تشکیل شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۷ حرف دارد. از مترادفهای دیگر آن در جدول میتوان به «ریشمیش» اشاره کرد.
به انگلیسی
در اصطلاح علمی و انگلیسی، برای سردهٔ این گیاه از واژه Urospermum و برای گونه خاص آن از Urospermum picroides استفاده میشود. در زبان عامیانه انگلیسی به آن Prickly Sowthistle نیز میگویند.
به ترکی
در زبان ترکی برای اشاره به این گیاه یا گونههای مشابه آن، از اصطلاحات Acı marul به معنی کاهوی تلخ و Sütlü ot به معنی علف شیردار استفاده میشود.
نماد چیست
شیر تلخک در فرهنگ عامه و گیاهشناسی نماد «تلخی کام» و به دلیل رشد به عنوان علف هرز در شرایط دشوار، نماد «مقاومت در خاکهای سخت» است. همچنین در طب سنتی به دلیل خواص صفراآور و درمانیاش، نمادی برای «پاکسازی و سمزدایی بدن» شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل شیر تلخک
واژهٔ «شیر تلخک» یک ترکیب اصیل فارسی است که در علم گیاهشناسی به سرده و گونهای از گیاهان علفی و خودرو از تیرهٔ کاسنیان اشاره دارد. این گیاه با گلهای زرد قاصدکمانند و برگهای دندانهدار شناخته میشود و علت نامگذاری آن، وجود شیرابه سفیدرنگ، غلیظ و بسیار تلخی است که با قطع شدن ساقه از آن تراوش میکند.
این واژه در ساختار حل جدول یک پاسخ ۷ حرفی به شمار میرود و اصطلاحاتی نظیر ریشمیش یا کاهو وحشی تلخ به عنوان همخانواده و مترادفهای آن کاربرد دارند. علاوه بر بعد گیاهشناسی، این گیاه در طب سنتی به عنوان یک داروی صفراآور و سمزدا شناخته شده و در باورهای عامه به نمادی از سرسختی و پاککنندگی تبدیل شده است.