یعنی چه
تناقضگویی به معنای اظهار کلام یا ادعایی است که اجزای آن یکدیگر را نفی و ابطال کنند؛ به طوری که صدق یکی از گزارهها مستلزم کذب دیگری باشد. این واژه وضعیتی را توصیف میکند که در آن هماهنگی منطقی در گفتار وجود ندارد.
تلفظ
این واژه به صورت «تَناقُضگویی» تلفظ میشود که در آن واجهای مصوت کوتاه و بلند به ترتیب ساختار آوایی کلمه را شکل میدهند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه با توجه به تعداد حروف، «تناقض گویی» (۹ حرف) یا مترادفهای آن است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای این مفهوم از اصطلاحات Self-contradiction یا Contradictory speech استفاده میشود.
به فارسی
واژههای معادل و مترادف فارسی برای این اصطلاح شامل ضدونقیضگویی، پادگویی، خلافگویی، مغایرتگویی و ناهماهنگگویی هستند. در مقابل، واژههایی مانند یکسانگویی، راستگویی و انسجام در گفتار به عنوان متضاد آن شناخته میشوند.
در قرآن
خود واژه ترکیبی «تناقضگویی» در متن قرآن نیامده است، اما ریشه ثلاثی مجرد آن یعنی «ن ق ض» که به معنی شکستن یا باز کردن ریسمان است، در قالبهایی نظیر «یَنقُضُونَ» (مانند آیه ۲۷ سوره بقره) به معنی پیمانشکنی به کار رفته است.
نماد چیست
در منطق صوری و ریاضی، نماد تناقض معمولاً علامت $\bot$ (Falsum) است که نشاندهنده یک گزاره همواره نادرست و متناقض است. همچنین برای نشان دادن نقیض یک گزاره از نمادهای $\neg$ یا $\sim$ استفاده میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل تناقض گویی
واژه تناقضگویی یک ترکیب مزجی از ریشه عربی «ن ق ض» و بن مضارع فارسی «گویی» است. این اصطلاح در ادبیات، منطق و گفتارهای روزمره زمانی به کار میرود که شخص سخنانی ابراز کند که همدیگر را خنثی یا تکذیب کنند. از نظر منطقی، پذیرش همزمان دو گزاره متناقض غیرممکن است.
در ساختار زبان فارسی، این واژه بر عدم ثبات و ناهماهنگی در کلام دلالت دارد و مترادفهای دقیقی چون ضدونقیضگویی برای آن یافت میشود. شناسایی تناقضگویی در استدلالها یکی از اصول پایهای منطق صوری برای سنجش اعتبار سخن است.