یعنی چه
وجره یانه یکی از سه شاخه و مکتب اصلی در دین بودایی است که به بودیسم تانترایی یا باطنی نیز شهرت دارد. این مکتب بر روشهای روحی سریع، استفاده از مانتراها، نمادهای آیینی و بیدار کردن انرژیهای درونی برای رسیدن به روشنایی (بودا شدن) در طول یک عمر تأکید میکند و بیشتر در مناطقی چون تبت، هیمالیا و مغولستان رواج دارد.
تلفظ
این واژه به صورت «وَجْرَهیاٰنَه» (Vajrayāna) تلفظ میشود که ریشه در زبان سانسکریت دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً با راهنمای «مکتب راه الماس در بودیسم»، «گردونه صاعقه در آیین بودا» یا «شاخهای از بوداگرایی» به عنوان پاسخ ۸ حرفی کاربرد دارد.
به انگلیسی
در منابع انگلیسیزبان برای اشاره به این مکتب از اصطلاحات فوق یا عبارت Tantric Buddhism استفاده میشود.
به عربی
در متون عربی به دلیل نبود حرف «گ» و «ژ» معمولاً کلمه را به صورت فاجرایانا مینویسند یا از توصیف مذهبی و جغرافیایی آن استفاده میکنند.
به فارسی
برگردان مستقیم و واژهبهواژهٔ این اصطلاح سانسکریت در زبان فارسی، «راه الماس»، «گردونهٔ الماس» یا «راه آذرخش» است که به استواری، شفافیت و سرعت این مسیر در رسیدن به حقیقت اشاره دارد.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه Vajrayāna یک اصطلاح اصیل خارجی (زبان سانسکریت) است. بخش اول آن یعنی Vajra به معنای الماس (مظهر سختی و تغییرناپذیری ذهن) یا صاعقه (مظهر قدرت نابودکننده نادانی) است و بخش دوم یعنی Yāna به معنای خودرو، گردونه، مذهب یا راه است. این واژه فاقد ریشه سنتی در زبان فارسی بوده و یک اصطلاح کاملاً وارداتی تخصصی است.
جمعبندی و توضیح کامل وجره یانه
وجره یانه یکی از جریانهای فرعی و بسیار مهم در سیر تحول آیین بودایی است که در کنار دو مکتب سنتی دیگر یعنی هینهیانه (راه کوچک) و مهایانه (راه بزرگ) قرار میگیرد. این مکتب که ریشه در متون متأخر هند دارد، به جای ریاضتهای طولانیمدت، بر ابزارهای روانشناختی، تصویرسازیهای ذهنی، و تمرینات باطنی (تانتریک) تکیه میکند تا پیروانش بتوانند با سرعت یک صاعقه و با استواری یک الماس به بیداری روحی دست یابند.
نماد اصلی این آیین، یک شیء فلزی و آیینی به نام «وجره» (یا دورجه) است که شبیه به یک گرز دوطرفه طراحی شده و نشاندهنده برندگی حقیقت و از بین رفتن اوهام است. این مکتب بعدها پایه و اساس بودیسم تبتی را شکل داد و امروزه با نامهایی چون لامائیسم یا بودیسم باطنی نیز در جهان شناخته میشود.