یعنی چه
در مهندسی عمران و مکانیک جامدات، به تیری افقی و باربر در ساختمان یا پل گفته میشود که تنها دارای یک دهانه است و دو انتهای آن روی دو تکیهگاه ساده (یکی مفصلی/پینی و دیگری غلتکی) قرار دارد. این تیر قادر به تحمل ممان یا همان لنگر خمشی در تکیهگاههای خود نیست و اجزای آن در محل تکیهگاه اجازه دوران آزادانه دارند.
تلفظ
این عبارت ترکیبی بصورت کسر اضافه تلفظ میشود: تِیر (با یای مجهول یا کشیده) + سادِه (با های بیان حرکت در انتها).
در جدول
پاسخ دقیق و مستقیم در جدول برای این مفهوم، خود واژه «تیر ساده» با ۷ حرف است. همچنین ممکن است به صورت «تیر دو سر ساده» نیز در سوالات طراحان جدول بیاید.
به انگلیسی
در متون تخصصی مهندسی سازه و مقاومت مصالح از اصطلاح Simply Supported Beam برای این نوع سیستم باربری استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی مهندسی، واژگان عارضه یا جائز به معنی تیر سازهای هستند که با پسوند بسيطة الارتكاز معادل تیر ساده را میسازند.
به فارسی
واژه «تیر» در زبان فارسی ریشهای پهلوی (Tīr) دارد که هم برای ابزار جنگی و هم چوبهای افقی سقف به کار میرفته است. واژه «ساده» نیز از ریشه پارسی باستان و پهلوی (Sādag) به معنی بیپیرایه است. مترادفهای فارسی و مهندسی آن شامل «تیر با تکیهگاه ساده» و «تیر دو سر ساده» است و واژگان همخانواده آن تیرچه، تیرک، تیرآهن، شاهتیر و تیرریزی هستند. این عبارت در متون کهن یا قرآن کریم معنای سازهای مستقل ندارد.
نماد چیست
در نقشههای مهندسی و تحلیل سازه، نماد آن یک خط افقی مستحکم است که زیر یک سر آن مثلث (تکیهگاه مفصلی) و زیر سر دیگر آن مثلثی روی چند خط تیره یا دایره (تکیهگاه غلتکی) قرار دارد تا نشاندهنده آزادی دوران و حرکت افقی در یک سمت باشد.
جمعبندی و توضیح کامل تیر ساده
تیر ساده یکی از بنیادیترین و کاربردیترین المانهای سازهای در مهندسی عمران، معماری و مکانیک جامدات است. ویژگی اصلی این تیر، قرارگیری آن بر روی دو تکیهگاه مجزا (یکی مفصلی و دیگری غلتکی) در یک دهانه منفرد است. این چیدمان تکیهگاهی باعث میشود که تیر در دو انتهای خود هیچگونه مقاومت یا لنگر خمشی ایجاد نکند و به اعضا اجازه دهد تحت بارگذاری به صورت آزادانه دوران داشته باشند.
از نظر تحلیل سازه، تیر ساده یک سازه معین استاتیکی محسوب میشود، به این معنی که نیروهای داخلی و عکسالعملهای تکیهگاهی آن را میتوان تنها با استفاده از معادلات تعادل استاتیک محاسبه کرد. این مفهوم نقشی کلیدی در آموزش اولیه مقاومت مصالح و طراحی پلها و سقفهای ساختمانی ایفا میکند.