یعنی چه
واژه کلب یک کلمه با ریشه عربی است که وارد زبان فارسی شده و معنای اصلی آن سگ (حیوان وفادار از تیره سگان) است. این کلمه در متون کهن، عرفانی و فقهی کاربرد فراوانی دارد. همچنین در حالت مصدری (کَلَب) به معنای بیماری هاری، دیوانگی یا تشنگی مفرط نیز به کار میرود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۳ حرف دارد. از مترادفهای کهن و دیگر آن میتوان به خدوک و باسط نیز اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی رایجترین معادل برای این واژه Dog است. در متون تخصصیتر یا ادبی از کلمات Canine (سگسان) و Hound (سگ شکاری) نیز استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و مشتق از ریشه سامی (ک-ل-ب) است. صورت جمع مکسر آن در زبان عربی «کِلاب» یا «اکالِب» میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به این مفهوم و حیوان، از واژه Köpek استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق و رایج این واژه به زبان فارسی «سگ» است. همچنین در متون بسیار کهن و اصیل فارسی، واژه «خدوک» به عنوان معادل قدیمی سگ به کار میرفته است.
در قرآن
واژه کلب و مشتقات آن ۶ بار در قرآن آمده است: ۴ بار در سوره کهف در اشاره به داستان سگ اصحاب کهف که مظهر وفاداری است؛ ۱ بار در سوره اعراف (آیه ۱۷۶) در تشبیه فرد دنیاپرست و حریص به سگی که لهله میزند؛ و ۱ بار در سوره مائده به صورت «مکلبین» به معنی آموزشدهندگان سگهای شکاری.
جمعبندی و توضیح کامل کلب
واژه «کلب» ریشهای عربی و سامی دارد که به طور گسترده وارد ادبیات و فرهنگ فارسی شده است. این کلمه در معنای حقیقی خود به حیوان سگ اشاره دارد، اما در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی دارای دو بعد نمادین کاملاً متفاوت است. از یک سو به واسطه داستان سگ اصحاب کهف، نماد وفاداری بیقیدوشرط، پاسداری و همنشینی با صالحان است که سعدی نیز در شعر خود به آن اشاره میکند.
از سوی دیگر، در ادبیات عرفانی و بر اساس آیات قرآن، این واژه به عنوان نمادی از نفس اماره، فرومایگی، حرص شدید به دنیا و مادیات به کار میرود. این واژه همچنین در ساخت جدولهای کلمات متقاطع به عنوان یک کلمه سه حرفی کاربرد زیادی دارد و مشتقاتی چون کلاب (جمع آن) و مکلب (مربی سگ شکاری) از همخانوادههای مهم آن هستند.