یعنی چه
عبارت «از قمرهای برجیس» یک ترکیب اضافی نجومی است. واژهٔ «برجیس» نام کهن، اصیل و پارسی سیارهٔ «مشتری» (بزرگترین سیاره منظومه شمسی) است و «قمر» در اخترشناسی به معنای ماه یا هر جرم آسمانی طبیعی است که به دور یک سیاره میچرخد. بنابراین، این عبارت به هر یک از دهها جرم آسمانی و ماههایی اشاره دارد که در مدار سیاره مشتری در گردش هستند.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «از قَ مَ رْ هایِ بَ رْ جِیس» (az qamar-hā-ye barjīs) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوال، اگر عبارت «از قمر های برجیس» به عنوان سوال مطرح شود، خود این عبارت دقیقاً ۱۳ حرف دارد. همچنین ماههای معروف آن مانند گانیمد، اروپا، کالیستو و آیو نیز میتوانند پاسخهای جایگزین بر اساس تعداد حروف جدول باشند.
به انگلیسی
در زبانهای دیگر این مفهوم به صورت مستقیم به ماههای سیاره مشتری ارجاع داده میشود.
به فارسی
در زبان و ادبیات فارسی، برای بیان این عبارت از برابرهای کهن و مدرنی مانند «از اقمار مشتری»، «از ماههای هرمز» یا «از اقمار اورمزد» استفاده میشود؛ چرا که هرمز و اورمزد نیز مانند برجیس، نامهای ایرانی این سیاره بزرگ هستند.
نماد چیست
در نجوم کهن و ادبیات پارسی، خود سیارهٔ برجیس (مشتری) نماد «سعد اکبر» (خوشیمنی بزرگ)، دانش، قضاوت و عدالت است و اصطلاحاً به آن «قاضی فلک» یا «ادیب فلک» میگفتند. قمرهای آن امروزه در علم نجوم مدرن، نماد تنوع شگفتانگیز حیات، کاوشهای فضایی و پدیدههای زمینشناختی منحصربهفرد (مانند یخفشانهای قمر اروپا) به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل از قمر های برجیس
عبارت «از قمر های برجیس» اصطلاحی است که دنیای ادبیات کهن ایران را به علم نجوم مدرن پیوند میزند. واژه برجیس ریشهای کهن در زبان فارسی دارد و در منابع لغتی قدیمی مانند غیاثاللغات، معرب واژههای «بَرگیس» یا «پَرگیس» به معنی دارای گیسوان بلند قلمداد شده است که احتمالاً به دلیل ظاهر درخشان یا جذب دنبالهدارها به این نام خوانده میشد. قمر نیز واژهای عربی به معنای ماه است.
در علم ستارهشناسی مدرن، سیاره برجیس یا همان مشتری دهها قمر دارد که چهار قمر بزرگ آن یعنی آیو، اروپا، گانیمد و کالیستو به «اقمار گالیلهای» معروف هستند. این ماهها به قدری عظیم و درخشان هستند که حتی با یک تلسکوپ آماتور یا دوربین دوچشمی قوی نیز در آسمان شب رصد میشوند و امروزه از مهمترین اهداف دانشمندان برای یافتن نشانههای حیات فرازمینی به شمار میروند.