یعنی چه
وطنپرست به فردی گفته میشود که به خاستگاه، فرهنگ و خاک کشور خود دلبستگی عمیقی دارد و با حمیت و غیرت در جهت حفظ منافع ملی، استقلال و سرافرازی میهن خویش گام برمیدارد. این واژه از یک بخش عربی (وطن) و یک بخش فارسی (پرست) تشکیل شده که مجازاً به معنای شدتِ دوستی و احترام فوقالعاده به میهن است.
مترادف
این واژهها همگی به مفهوم عشق به خاک و ترجیح دادن منافع ملی بر منافع شخصی اشاره دارند.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت وَطَنپَرَست (vatan-parast) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «عاشق میهن» یا «دوستدار زادگاه»، کلمه وطن پرست با ۷ حرف جای میگیرد.
به انگلیسی
واژه Patriot به عنوان اسم برای فرد وطنپرست و Patriotic به عنوان صفت به معنی میهنپرستانه استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به این مفهوم از واژه وطنی یا تعبیر محب الوطن استفاده میکنند.
به ترکی
در ترکی استانبولی پسوند sever به معنای دوستدار است و ترکیب آن با وطن یا یورت، مفهوم میهندوست را میسازد.
جمعبندی و توضیح کامل وطن پرست
واژه وطنپرست صفت مرکب فاعلی مرخمی است که از دو بخش تشکیل شده است؛ «وطن» ریشهای عربی به معنای محل اقامت و زادگاه دارد و «پرست» از بن مضارع مصدر فارسی «پرستیدن» به معنای مراقبت، خدمت و نگهداشتن میآید که در طول زمان معنای شدتِ دوستی و تعظیم را به خود گرفته است.
این مفهوم در فرهنگ معاصر با نمادهایی همچون پرچم ملی، سرود ملی و ایثارگریهای مدافعان خاک و سربازان شناخته میشود. در ادبیات اساطیری ایران نیز شخصیتهایی چون آرش کمانگیر جلوه عینی و کهنالگوی جانفشانی در راه وطن به شمار میروند.
اگرچه خود این واژه مرکب در متن قرآن کریم نیامده، اما شکل جمع کلمه وطن یعنی «مواطن» در سوره توبه به معنای جایگاهها و میدانهای نبرد یاد شده است که نشان از اهمیت جغرافیای پایداری دارد.