یعنی چه
کره جواهرنشان یک اسم خاص برای یکی از نفیسترین آثار گنجینه جواهرات ملی ایران است. این گوی جغرافیایی در سال ۱۲۹۱ هجری قمری به دستور ناصرالدینشاه قاجار ساخته شد که در آن از ۳۴ کیلوگرم طلای ناب و بیش از ۵۱ هزار قطعه جواهر گرانبها (شامل زمرد برای دریاها، یاقوت و لعل برای خشکیها و الماس برای ایران و خط استوا) استفاده شده است. در معنای عام نیز به هر نوع گوی تزیینشده با سنگهای قیمتی اطلاق میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «کُ رِ یِ جَ وا هِر نِ شان» (ko-re-ye javāher-nešān) است.
در جدول
در سؤالات مربوط به آثار تاریخی و جواهرات ملی ایران، پاسخ این کلمه ۱۲ حرف دارد.
به انگلیسی
در متون تخصصی تاریخ هنر و موزهداری جهان، از این عبارات برای توصیف این اثر استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به این ساختار یا اثر تاریخی از مفهوم مرصع یا جواهرنشان استفاده میکنند.
به فارسی
مترادفها و برگردانهای خالصتر این واژه در زبان فارسی شامل اصطلاحاتی چون «گوی مرصع»، «کره جواهرنگار» و نام تاریخی آن در اسناد دربار یعنی «کره مبارکه جواهرنشان» است.
جمعبندی و توضیح کامل کره جواهرنشان
کره جواهرنشان یکی از خیرهکنندهترین و ارزشمندترین آثار تاریخی موجود در خزانه جواهرات ملی ایران (بانک مرکزی) است. این اثر فراتر از یک شیء تزیینی، به عنوان نمادی از ثروت افسانهای مادتاریخی ایران و اوج جلال دربار قاجار در زمان ناصرالدینشاه شناخته میشود. ساخت این گوی جغرافیایی با اهدافی نمادین همراه بوده تا تسلط پادشاه را بر کل جهان به تصویر بکشد.
از منظر هنری و جواهرشناسی، تقسیمبندی سنگها بسیار دقیق انجام شده است؛ به طوری که اقیانوسها و دریاها با زمرد، بخشهای خشکی با یاقوت و لعل، و مرزهای ایران، آسیای جنوب شرقی و خط استوا با الماسهای درخشان مشخص شدهاند. این اثر امروزه بخشی از پشتوانه اسکناس و پول ملی ایران به شمار میرود.