یعنی چه
عبارت «جمع مکان» در زبان و ادبیات به معنی شکل جمعِ کلمهٔ «مَکان» (به معنی جا و جایگاه) است. واژهٔ مکان از زبان عربی وارد فارسی شده و در مفهوم دستوری و لغوی به معنای فضاها، جاها، جایگاهها یا سرزمینها اشاره دارد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه «جَمْع» (با فتح جیم و سکون میم) و «مَکان» (با فتح میم) تشکیل شده است که با کسرهٔ اضافه به یکدیگر متصل میشوند.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ دقیق برای عبارت راهنمای «جمع مکان»، خود واژهٔ «جمع مکان» با ۷ حرف است. همچنین بسته به تعداد حروف طراح جدول، کلمات «امکنه» یا «اماکن» نیز به عنوان جمع مکسر عربی آن کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم از واژگانی که به فضاها و موقعیتهای جغرافیایی متعدد اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژه مَکان به صورت مکسر به «امکنه» جمع بسته میشود و کلمه «اماکن» در واقع جمعِ کلمه امکنه (جمعالجمع) است.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی برای این ترکیب، استفاده از نشانه جمع فارسی یعنی «ها» است که کلمات مکانها یا جاها را میسازد.
جمعبندی و توضیح کامل جمع مکان
عبارت «جمع مکان» از نظر دستوری و لغوی به معنی فضاها، جاها، جایگاهها و سرزمینها است. واژه مکان که ریشه عربی دارد، در زبان فارسی به صورت قاعدهمند با نشانه جمع به شکل «مکانها» در میآید. با این حال، در ادبیات اداری و رسمی از جمع مکسر عربی آن یعنی «امکنه» و «اماکن» نیز به وفور استفاده میشود.
از دیدگاه ریشهشناسی، واژه مکان اسم ظرف است که درباره ریشه آن بین زبانشناسان دو دیدگاه وجود دارد؛ گروهی آن را از ریشه «ک و ن» (به معنی بودن و محقق شدن) و گروهی دیگر از ریشه «م ک ن» (به معنی استقراریابی و توانایی) میدانند. خود واژه مفرد مکان بارها در قرآن کریم ذکر شده، اما شکلهای جمع مکسر آن در متن قرآن نیامده و به جای آن از کلماتی مثل مساکن یا بیوت استفاده شده است.
در سرگرمیها و جدولهای متقاطع فارسی، اصطلاح «جمع مکان» یک کلید راهنمای دقیق ۷ حرفی است که پاسخ آن خودِ این ترکیب یعنی «جمع مکان» است، هرچند که در موارد دیگر کلمات ۵ حرفی «اماکن» و «امکنه» نیز مد نظر طراحان قرار میگیرند.