یعنی چه
این عبارت یک ترکیب عطفی (همپایه) است. «تضرع» به معنی خود را خوار و نیازمند نشان دادن با حالت دعا و استغاثه است و «زاری» به معنای گریه، مویه و ابراز درماندگی است. در مجموع این ترکیب به معنای با گریه، ناله و نهایت فروتنی چیزی را از کسی (بهویژه پروردگار) خواستن است.
تلفظ
واژه تضرع با فتح تاء و ضاد، و تشدید و ضم راء تلفظ میشود و واژه زاری نیز با الف ممدوح و راء مکسور به دنبال آن یای مجهول قرائت میگردد.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، با توجه به تعداد حروف خواستهشده میتوانید از خود عبارت «تضرع و زاری» (۹ حرف) یا واژههای هممعنی آن مانند استغاثه، ابتهال، لابه و ندبه استفاده کنید.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم تضرع و زاری معنوی و خاشعانه، بیشتر از واژه Supplication و در کاربردهای عامتر از Entreaty یا Imploration استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فصیح، خود واژه «تضرع» به کار میرود و کلماتی مانند ابتهال و استغاثه نیز دقیقاً همین حالت روحی و نیایشی را توصیف میکنند.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج پارسی این عبارت شامل واژههایی چون زاری، لابه، مویه، ناله، و خوارکاری است که نشاندهنده اوج فروتنی و شکستگی دل در زبان فارسی است.
در قرآن
ریشه «ضرع» مجموعاً ۸ بار در قرآن کریم به کار رفته است. قرآن تضرع را مایه نجات و عدم آن در هنگام سختی را نشانه قساوت قلب میداند؛ مانند آیه ۵۵ سوره اعراف: «ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً» (پروردگار خود را از روی تضرع و در پنهانی بخوانید) و آیه ۴۳ سوره انعام: «فَلَوْلَا إِذْ جَاءَهُمْ بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا وَلَٰكِنْ قَسَتْ قُلُوبُهُمْ» (پس چرا هنگامی که مجازات ما به آنان رسید، تضرع و زاری نکردند؟ ولی دلهایشان سخت شد).
نماد چیست
در فرهنگ و اساطیر شیء یا جاندار خاصی به عنوان نماد فیزیکی تضرع وجود ندارد؛ اما در ادبیات عرفانی و مذهبی، «چشم گریان»، «دستهای رو به آسمان بلند شده» و «چهره بر خاک ساییدن یا سجده ممتد» نشانهها و تصاویر نمادین این حالت روحی و معنوی هستند. تضرع در واقع نماد شکستن تکبر و اتصال اضطرار انسان به رحمت الهی است.
جمعبندی و توضیح کامل تضرع و زاری
عبارت «تضرع و زاری» یک ترکیب عطفی پرکاربرد در ادبیات دینی و عرفانی است که از دو بخش عربی (تضرع) و فارسی (زاری) تشکیل شده است. این مفهوم در اصل به معنای به نمایش گذاشتن نهایت عجز، درماندگی و فروتنی در برابر یک مقام بالاتر، به ویژه پروردگار، به منظور جلب رحمت، رفع گرفتاری یا برآورده شدن حاجات است. در این حالت، انسان تمام غرور و خودبزرگبینی خود را کنار گذاشته و با قلبی شکسته و چشمانی اشکبار دست به دعا برمیدارد.
در فرهنگ قرآنی و اسلامی، تضرع جایگاه بسیار والایی دارد و به عنوان کلید نجات انسان در هنگام نزول بلاها و سختیها معرفی شده است. قرآن کریم کسانی را که در مواجهه با مشکلات حالت تضرع به خود نمیگیرند، دچار قساوت قلب میداند. از سوی دیگر، در ادبیات عرفانی ما نیز تضرع و لابه به عنوان نقطه اتصال نیاز انسان به بینیازی خداوند و زیباترین جلوه بندگی و فروتنی توصیف میشود.