یعنی چه
واژه داوار یک کلمه بومی و قومی است که در فارسی معیار مدخل مستقل ندارد. این واژه در فرهنگ لری و بختیاری از ترکیب «دا» (مادر) و «وار» (جا و مکان) ساخته شده و به معنی خانه مادری، وطن یا چادر پشمی عشایری است. در زبان ترکی نیز به معنای گوسفند، بز و به طور کلی گله و احشام کوچک به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه بومی به صورت دَاوَار (dāvār) با دو الف کشیده است و نباید آن را با واژه عربی دَوّار (davvār) به معنی چرخنده اشتباه گرفت.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، کلمه پنج حرفی داوار بسته به طراح جدول میتواند با راهنمای «خانه مادری در اصطلاح لری» یا «گله و چهارپایان کوچک در ترکی» مورد سوال قرار گیرد.
به انگلیسی
با توجه به دو معنای متفاوت این واژه، معادلهای انگلیسی آن در مفهوم لری Homeland یا Motherland و در مفهوم ترکی Cattle یا Livestock است.
به ترکی
این واژه در زبان ترکی عثمانی، آذربایجانی و خراسانی دقیقاً به صورت Davar یا Tavar استفاده میشود و به معنی گوسفند و بز یا چهارپایان کوچک است.
به فارسی
در برگردان به فارسی معیار، این واژه بسته به ریشه خود به «خانه مادری» یا «احشام» ترجمه میشود. همچنین گاهی در نگارش، صورت اشتباه یا گویشی واژه «داور» (به معنی حکم و قاضی) تلقی میگردد.
نماد چیست
داوار در فرهنگ و ادبیات بومی لری نماد اصالت، مام میهن، پناهگاه امن و هویت سرزمینی است. در بافت فرهنگی و دامداری ترکی نیز این واژه نماد برکت، روزی و معیشت زندگی عشایری به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل داوار
واژه «داوار» یک مدخل مستقل و رسمی در لغتنامههای کلاسیک فارسی مانند دهخدا و معین ندارد، بلکه یک واژه بومی و قومی با دو ریشه و معنای کاملاً متفاوت است. در گویش لری و بختیاری، این کلمه ترکیبی عاطفی و اصیل از «دا» (مادر) و «وار» (مکان) است که معنای وطن، خانه مادری یا مسکن عشایری (چادر بافته از پشم بز) را تداعی میکند.
از سوی دیگر، در زبان ترکی (آذربایجانی و خراسانی)، داوار ریشهای کهن دارد و به معنای دام، احشام کوچک، گوسفند و بز است. علاوه بر این دو کاربرد قومی، گاهی در متون عامیانه ممکن است به عنوان شکل مکتوب اشتباه یا گویشی از واژه «داور» (به معنی قاضی و میانجی) به کار رود.
بنابراین برای درک معنای دقیق داوار باید به بافت متن توجه کرد؛ اگر در فضای فرهنگی لری باشد به معنای هویت و زادگاه است و اگر در بافت زبان ترکی یا زندگی عشایری باشد، اشاره به سرمایه دامی و برکت زندگی دارد.