یعنی چه
این عبارت کنایه از این است که انسان باید ابتدا تمام تلاش، تدبیر و پیشبینیهای لازم را برای انجام یک کار به کار بندد و محکمکاری کند، سپس نتیجه کار خود را به خداوند واگذار کرده و به او اعتماد کند. به عبارتی، توکل بدون فعالیت و برنامهریزی بیمعنی است.
تلفظ
تلفظ اصل عبارت حدیثی به صورت «اِعْقِلْهَا وَتَوَکَّلْ» (E'qilhā wa tawakkal) است، اما در متن سوالات جدول برای هماهنگی با تعداد حروف یا ساختار جمله ممکن است حرف «ب» به ابتدای آن اضافه شده باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی ضربالمثلهای معادلی وجود دارد که دقیقاً همین مفهومِ همراهیِ تلاش انسانی و عنایت الهی را میرساند.
به عربی
این عبارت خود یک اصطلاح و حدیث مشهور عربی است که از ریشههای ع ق ل (بستن و مهار کردن) و و ک ل (اعتماد و واگذاری) ترکیب شده است.
به فارسی
در ادبیات فارسی معادلهای نزدیکی چون «با توکل زانوی اشتر ببند» (برگرفته از شعر مولوی) و ضربالمثل «از تو حرکت، از خدا برکت» برای این مفهوم استفاده میشود.
در قرآن
خود این عبارت یک حدیث نبوی است و متن آن در قرآن نیست؛ اما معنای آن کاملاً با آیه ۱۵۹ سوره آلعمران همخوانی دارد که میفرماید: «فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ»؛ یعنی هنگامی که تصمیم گرفتی و چاره کار اندیشیدی، بر خدا توکل کن.
نماد چیست
این عبارت نماد عقلانیت مذهبی، تعادل میان تلاش و ایمان، و رد دیدگاه تنبلوار یا همان «تواکل» است که در آن فرد بدون هیچ اقدامی صرفاً منتظر معجزه میماند.
جمعبندی و توضیح کامل ب اعقلها وتوكل
عبارت «ب اعقلها وتوکل» (که ریشه در اصل حدیثیِ اِعْقِلْهَا وَتَوَکَّلْ دارد) یکی از مفاهیم کلیدی اخلاق و جهانبینی اسلامی را بازگو میکند. داستان از این قرار است که مردی بادیهنشین از پیامبر اسلام (ص) پرسید که آیا شترم را رها کنم و به خدا توکل کنم یا آن را پایبند بزنم و توکل کنم؟ پیامبر در پاسخی کوتاه فرمودند شترت را ببند و سپس توکل کن.
این عبارت به خوبی مرز میان توکل واقعی و سستی (تواکل) را مشخص میکند. در منطق دین، توکل به معنای دست کشیدن از ابزارها، عقل و تدبیر نیست، بلکه بدین معناست که انسان وظیفه و مسئولیت خود را در دنیای مادی به بهترین نحو انجام دهد و در نهایت دل به خدا بسپارد. مولوی نیز در مثنوی به زیبایی این مفهوم را به نظم درآورده و میگوید: گفت پیغمبر به آواز بلند، با توکل زانوی اشتر ببند.
در جداول کلمات متقاطع، این عبارت دقیقاً ۱۲ حرف دارد و به عنوان یک اصطلاح پندآموز یا مذهبی برای یادآوری لزوم پیوند دادن عقل، احتیاط و مهارِ کار با ایمان قلبی به کار میرود.