یعنی چه
باب المردوم یک نام خاص تاریخی عربی-اندلسی است. این ترکیب از دو واژه «باب» به معنی در یا دروازه و «المردوم» به معنی مسدود و دیوارکشیشده تشکیل شده است. این اسم اشاره به یکی از قدیمیترین دروازههای شهر طلیطله (Toledo) در اسپانیای امروزی دارد که پس از تغییر کاربری، معبر آن را با سنگ و خاک بستند. همچنین مسجد تاریخی مشهوری که در سال ۹۹۹ میلادی در کنار این دروازه بنا شد، به مسجد باب المردوم شهرت دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «بَابُ الْمَرْدُوم» یا «بَابُ الْمِرْدُوم» (Bāb al-Mardūm) است.
در جدول
در مسابقات و جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان دروازه یا مسجد تاریخی اندلس در اسپانیا، «باب المردوم» با ۱۰ حرف است.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و غربی برای اشاره به این اثر تاریخی از نگارش لاتین آن استفاده میشود. همچنین در زبان اسپانیایی محلی به دلیل دگرگونی صوتی در طول تاریخ به آن Puerta de Valmardón میگویند.
به عربی
این واژه کاملاً ریشه عربی دارد و در زبان مبدأ به معنای درِ سدشده یا دیوارکشیشده به کار میرود.
به فارسی
این عبارت یک ترکیب اصیل فارسی نیست، بلکه یک نام خاص عربی-اندلسی است که به متون تاریخ، هنر و معماری اسلامی در زبان فارسی راه یافته است و برگردان معنایی آن «درِ بستهشده» یا «دروازه سدشده» میشود.
در قرآن
عین عبارت «باب المردوم» در قرآن کریم وجود ندارد؛ اما ریشه کلمه مردوم یعنی فعل «رَدَم» یکبار در قرآن در آیه ۹۵ سوره کهف در داستان ذوالقرنین و ساختن سد در برابر یاجوج و ماجوج به کار رفته است: «فَأَعِينُونِي بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا» که به معنای سد استوار و مسدودکننده است. همچنین واژه «باب» نیز بارها در قرآن به صورت مفرد و جمع (ابواب) به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل باب المردوم
عبارت «باب المردوم» یک نام خاص جغرافیایی و تاریخی متعلق به دوران شکوفایی تمدن اسلامی در اندلس (اسپانیای امروزی) است. این واژه از دو بخش «باب» به معنای دروازه و «مردوم» از ریشه عربی ردم به معنای مسدود و پرشده تشکیل شده است. علت این نامگذاری، مسدود کردن یکی از دروازههای قدیمی شهر طلیطله پس از ساخت دروازهای جدید بود که باعث شد معبر قدیمی به این نام خوانده شود.
شهرت اصلی این واژه به دلیل وجود «مسجد باب المردوم» در کنار این دروازه است که در سال ۹۹۹ میلادی بنا شد. این بنا شاهکاری از معماری دوران امویان اندلس است که پس از سقوط طلیطله و بازپسگیری آن توسط مسیحیان، به کلیسا (کلیسای نور) تبدیل شد، اما ساختار گنبدها و بافت اسلامی آن تا به امروز کاملاً سالم مانده و به نمادی از هنر متداخل اسلامی-مسیحی تبدیل شده است.