یعنی چه
بطیالحرکت یک ترکیب وصفی عربی است که در زبان فارسی به عنوان اصطلاحی ادبی و علمی به کار میرود. این واژه برای توصیف هر انسان، جاندار یا پدیدهای استفاده میشود که حرکت، رفتار یا سرعت پیشرفت آن بسیار کند، آرام و توام با درنگ باشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه بر اساس ساختار عربی آن «بَطِیءُ الحَرَکَة» است که در زبان فارسی معمولاً به صورت «بَطیالْحَرَکَت» یا «بَطیءُالْحَرَکَت» خوانده و نوشته میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، واژه «بطیالحرکت» دقیقاً از ۹ حرف تشکیل شده است. بسته به تعداد طراحان، معادلهای کوتاهتری مثل «کندرو» یا «آهستهرو» نیز ممکن است مد نظر باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی متناسب با متن، واژههای فوق برای توصیف جانداران یا فرآیندهای بطیالحرکت استفاده میشوند.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی برای این اصطلاح شامل واژگانی چون «کندرو»، «آهستهگام»، «سسترو»، «کمسرعت» و «سنگینحرکت» هستند که مفهوم کندی در جابهجایی را به خوبی منتقل میکنند.
در قرآن
خودِ ترکیب «بطیءالحرکت» در متن قرآن کریم وجود ندارد؛ با این حال، فعل همریشه و مشتق از ریشه «ب-ط-ء» به صورت «لَیُبَطِّئَنَّ» (قطعاً کندی و درنگ میکند) در آیه ۷۲ سوره نساء به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل بطی الحرکت
واژه «بطیالحرکت» یک اصطلاح ترکیبی عربی (مضاف و مضافالیه) متشکل از دو بخش «بطیء» به معنی کند و «حرکت» است که در ادبیات علمی، نجومی و عمومی زبان فارسی کاربرد دارد. متضاد مستقیم این واژه، «سریعالحرکت» یا تندرو است که نشاندهنده سرعت بالا در جابهجایی میباشد.
در علم نجوم قدیم، این صفت را برای سیاراتی که مدار طولانی داشتند و حرکتشان در آسمان شب کند به نظر میرسید (مانند زحل یا کیوان) به کار میبردند که به آنها «کواکب بطیالحرکت» میگفتند. در دنیای حیاتوحش نیز جانورانی مانند لاکپشت یا تنبل نماد عینی این واژه هستند.
این واژه از ریشه ثلاثی مجرد «ب ط ء» ساخته شده که مفاهیمی چون بُطء (کندی) و ابطاء (دیر کردن) را در خود جای داده است. استفاده از آن در متون معاصر جلوهای رسمی و دایرهالمعارفی به متن میبخشد و پیامآور تأنّی، احتیاط مفرط یا ضعف در سرعت عمل است.