یعنی چه
ضمیر ملکی در دستور زبان به کلمهای گفته میشود که جایگزین اسم شده و رابطه مالکیت، تصاحب یا وابستگی را مشخص میکند؛ یعنی نشان میدهد که یک شیء یا مفهوم متعلق به چه کسی یا چه چیزی است.
تلفظ
این ترکیب واژگانی در زبان فارسی به صورت «ضَمیرِ مَلَکی» (zamīr-e malakī) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان ضمیر نشاندهنده مالکیت، خود عبارت «ضمیر ملکی» با تعداد ۸ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای ساختار مشابه از واژه Possessive Pronoun (مانند mine, yours) برای ضمایر ملکی و از Possessive Adjective (مانند my, your) برای صفات ملکی استفاده میشود.
به عربی
در دستور زبان عربی، به این نوع ضمایر «الضمير المتصل بالإضافة» یا ضمایر مجرور به اضافه میگویند که نمونههای آن در قرآن کریم مانند «ربّی» (پروردگار من) و «دینکم» (دین شما) به وفور یافت میشود.
به فارسی
در فرهنگ و دستور زبان فارسی، واژههای «ضمیر تعلقی»، «ضمیر تملیکی»، «ضمیر اختصاص» و همچنین «ضمیر متصل در نقش مضافالیه» به عنوان برگردان و معادلهای دقیق این اصطلاح شناخته میشوند.
نماد چیست
در تحلیلهای ساختاری و زبانشناسی استاندارد جهانی، نماد اختصاری این مفهوم علمی **POSS** (مخفف Possessive) است. در زبان فارسی نیز گاهی به صورت قراردادی با شناسه پسوندهای متصل (ـم، ـت، ـش...) نمایش داده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ضمیر ملکی
ضمیر ملکی یکی از ابزارهای کلیدی در دستور زبان است که وظیفه اصلی آن، نشان دادن رابطه مالکیت، تعلق و وابستگی میان اشیاء و اشخاص است. این اصطلاح که از ترکیب دو واژه عربی «ضمیر» (به معنی نهان) و «ملکی» (منسوب به مِلک و دارایی) ساخته شده، در زبان فارسی کاربرد بسیار گستردهای دارد.
در زبان فارسی، ضمایر ملکی مستقل (مانند مال من، مال تو) یا بیشتر به صورت ضمایر شخصی متصل (ـَم، ـَت، ـَش، ـِمان، ـِتان، ـِشان) ظاهر میشوند که وقتی به انتهای یک اسم میچسبند، نقش مضافالیه گرفته و مالکیت آن را مشخص میکنند؛ مانند واژه «کتابم» که به معنای «کتابِ من» است.
این مفهوم ساختاری در سایر زبانها نیز جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که در انگلیسی با عنوان Possessive Pronoun، در عربی با نام الضمیر المتصل بالاضافه و در زبان ترکی به صورت iyelik zamiri شناخته میشود و نماد اختصاری جهانی آن در زبانشناسی POSS است.