یعنی چه
در معنای فیزیکی و اصلی به چیز محکم، استوار، سخت، پابرجا و نفوذناپذیر گفته میشود؛ اما در معنای اخلاقی و رفتاری برای انسان، به شخص باوقار، سنجیده، سنگین، خردمند و دارای پختگی و آرامش در رفتار اطلاق میگردد.
تلفظ
این واژه به صورت مَتین (matin) تلفظ میشود؛ که در آن حرف م مفتوح (مَ) و حرف ت مکسور به همراه یاء مدی (تین) به صورت کشیده خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ عبارت «صفت متین» خودِ واژهٔ «صفت متین» است که طبق قواعد طراحان جدول ۷ حرفی شمرده میشود. کلماتی مانند باوقار، استوار، رزین و سنگین نیز به عنوان پاسخهای مترادف برای خود کلمه متین کاربرد دارند.
به انگلیسی
برای توصیف شخصیت و رفتار متین و باوقار در زبان انگلیسی از واژههایی چون Dignified ،Composed و Sedate استفاده میشود. همچنین برای اشاره به اشیاء یا ساختارهای محکم و استوار، کلمات Steady و Solid به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی که ریشه اصلی این واژه است، برای رساندن معنای اخلاقی و انسانی «متین» از اصطلاحات الرزین و الوقور، و برای توصیف استحکام مادی از الصلب و المحکوم استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی، واژهها و برگردانهای مناسبی که میتوانند جایگزین این صفت شوند عبارتند از: باوقار، سنگین، جاافتاده، استوار، خردمند، پایدار و محکم.
در قرآن
واژه متین ۳ بار در قرآن کریم ذکر شده است؛ یکبار در آیه ۵۸ سوره ذاریات به عنوان صفت و نام پروردگار («إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ») به معنی بسیار نیرومند و شکستناپذیر، و دو بار در سوره اعراف و قلم به عنوان صفت تدبیر و کید الهی («إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ») به معنای طرحی محکم، استوار و نفوذناپذیر.
نماد چیست
در ادبیات، فرهنگ و عرف عام، صفت متین نماد «کوه» است که در برابر بادها و تلاطمها تکان نمیخورد و پابرجا میماند. همچنین در تعابیر دینی و فرهنگی، به عنوان نماد پناهگاه و ریسمان محکمِ نجات (حبل متین) شناخته میشود که مایه ثبات اخلاقی است.
جمعبندی و توضیح کامل صفت متین
«متین» واژهای با ریشهٔ عربی (از ماده م ت ن) است که در زبان و ادبیات فارسی جایگاهی ویژه یافته و به دو شکل مادی و معنوی به کار میرود. در بعد فیزیکی، این صفت به معنای هر امر سخت، نفوذناپذیر و استواری است که پایه و اساسی پابرجا دارد؛ اما کاربرد عمده و رایجتر آن در اخلاق و توصیف رفتارهای انسانی است که به اشخاص پخته، سنگین، باوقار و قابل اعتماد اشاره میکند.
این کلمه در فرهنگ اسلامی و قرآنی نیز جایگاه والایی دارد؛ به طوری که از صفات برتر الهی (ذو القوة المتین) به شمار میرود و نشاندهندهٔ قدرت شکستناپذیر خداوند است. همچنین در توصیف تدبیر الهی به کار رفته که بر نفوذناپذیری حکمتهای پروردگار دلالت دارد.
در مجموع، داشتن صفت متین در فرهنگ ایرانی نمادی از پختگی شخصیت و برخورداری از آرامش درونی است. انسان متین کسی است که در برابر تلاطمها و سختیهای روزگار مانند کوه پایدار میماند و رفتار و گفتارش همواره سنجیده، خردمندانه و به دور از جلفی و سبکی است.