یعنی چه
ملخخوار در معنای لغوی به هر حیوان یا پرندهای گفته میشود که از ملخ تغذیه میکند. با این حال، در فرهنگ لغات فارسی (مانند لغتنامه دهخدا) و اصطلاح زیستشناسی، این واژه نام اختصاصی و دیگر پرندهای به نام «سار» (بهویژه سار صورتی) است. این پرنده به دلیل تغذیه گسترده از ملخها و نجات مزارع کشاورزی از هجوم آفات، به این نام شهرت یافته است. واژهای معمولی و کلاسیک است که ریشه در ساختار زبان فارسی دارد.
تلفظ
این واژه از دو بخش «مَلَخ» (با فتح م و ل) و «خوار» (با واو معدوله که خوانده نمیشود و به صورت خار تلفظ میگردد) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «پرنده ملخخوار» یا «نام دیگر سار»، کلمهٔ ۷ حرفی «ملخ خوار» یا کلمهٔ ۳ حرفی «سار» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای اشاره به خودِ پرندهای که به این نام معروف است از اصطلاح علمی و رایج Rosy starling استفاده میشود و برای توصیف معنای لغوی آن ترکیبات صفتگونه به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی تعابیر مختلفی برای این واژه وجود دارد؛ عبارتی که مستقیماً رفتار تغذیهای آن را نشان میدهد «آکل الجراد» است و نام طبیعی پرنده «زرزور» نامیده میشود.
نماد چیست
در فرهنگ عامه، بومشناسی و سنتهای کشاورزی ایران، ملخخوار (که همان پرنده سار است) نماد برکت و نجاتدهنده مزارع به شمار میرود. هجوم و حضور این پرندهها در گذشته مژدهای بر پایان یافتن آفت ویرانگر ملخ و حفظ آذوقه و دسترنج مردم بوده است. این واژه در قرآن نیامده است، اما واژه «جراد» (ملخ) دو بار در قرآن ذکر شده است.
جمعبندی و توضیح کامل ملخ خوار
واژهٔ «ملخخوار» یک صفت فاعلی مرکب و کاملاً فارسی است که از ترکیب دو واژهٔ «ملخ» و بن مضارع «خوار» (از مصدر خوردن) ساخته شده است. این کلمه در زبان و ادبیات فارسی هم به عنوان یک صفت عام برای هر موجودِ حشرهخواری که از ملخ تغذیه میکند به کار میرود و هم در اصطلاح زیستشناسی و فرهنگهای لغت، اسم خاص پرندهای به نام «سار» (بهویژه سار صورتی) است.
این پرنده به دلیل نقش حیاتیاش در بومشناسی و کشاورزی قدیمی، اهمیت بسیار زیادی در فرهنگ عامه داشته است. هجوم سارهای ملخخوار به مزارعی که مورد حمله ملخها قرار گرفته بودند، به عنوان یک عامل کنترل زیستی طبیعی و نمادی از برکت و نجات مزارع شناخته میشد. از این رو، ملخخوار در ذهن مروجان محیط زیست و کشاورزان قدیمی، همواره یادآور تعادل در طبیعت و محافظت از رزق و روزی انسانها است.