یعنی چه
دگردوستی یا دگرخواهی به رفتارهای اخلاقی و انسانی اطلاق میشود که در آن فرد با انگیزه خالصانه، برای خیر، رفاه و آسایش افراد دیگر جامعه تلاش میکند و منافع دیگران را بر منفعت شخصی خود مقدم میشمارد.
تلفظ
این واژه از دو بخش «دِگَر» (به معنی دیگر) و «دوستی» ترکیب شده است و به صورت دَگَردوستی تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، برای راهنمای «گرایش به نفع دیگران» یا «دگرخواهی»، واژه ۸ حرفی «دگردوستی» یا معادلهای کوتاه تر آن نظیر «ایثار» کاربرد دارد.
به انگلیسی
این اصطلاح در زبان انگلیسی با واژه Altruism شناخته میشود که ابتدا توسط اوگوست کنت در فلسفه اجتماعی مطرح شد.
به فارسی
واژههای نوعدوستی، دگرخواهی، ایثار، ازخودگذشتگی و انساندوستی نزدیکترین و دقیقترین برابرهای اصیل و رایج در زبان فارسی برای این مفهوم هستند.
نماد چیست
در نمادشناسی فرهنگی و بینالمللی، دگردوستی با قلب گشوده، دو دست که قلبی را نگاه داشتهاند یا دستی در دست دیگر نشان داده میشود. در قلمرو جانوران نیز پلیکان (به دلیل فدا کردن خود برای جوجههایش) و زنبور عسل نماد زیستی آن هستند.
جمعبندی و توضیح کامل دگردوستی
واژه «دگردوستی» یک ساختار ترکیبی معاصر در زبان فارسی (دگر + دوستی) است که به عنوان برابرنهاد مفهوم فلسفی و اخلاقی Altruism وضع شده است. این مفهوم بر ترجیح دادن خیر و آسایش دیگران بر منافع شخصی دلالت دارد و نقطه مقابل خودخواهی، خودپرستی و منفعتطلبی (Egoism) به شمار میرود.
اگرچه خود این واژه به دلیل معاصر بودن در متون کهن یا قرآن مجید عیناً به کار نرفته، اما عالیترین مصادیق مفهومی و اخلاقی آن تحت عناوینی چون «ایثار» و مقدم داشتن دیگران بر خویشتن در فرهنگ اسلامی و آیات قرآنی (مانند آیه ۹ سوره حشر) به شدت ستوده شده است.
در قلمرو نمادها، دگردوستی و دگرخواهی همواره با مظاهر محبت خالصانه مانند قلب و دستهای یاریگر معرفی میشود. این ویژگی نقشی کلیدی در انسجام اجتماعی، همدلی و بقای جوامع انسانی و حتی برخی کلونیهای جانوری ایفا میکند.