یعنی چه
این عبارت یک ترکیب فعلی قدیمی در زبان فارسی است که برای بیان حالت تعجب، شگفتی و مواجهه با امور غیرمنتظره و حیرتانگیز به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب فعلی به صورت [شِ گِ فْ تْ / آ مَ دْ] است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «تعجب کرد» یا «حیرت کرد»، کلمه ۷ حرفی «شگفت آمد» قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای انتقال این مفهوم در زبان انگلیسی از افعال و عبارات مجهول یا لازم مربوط به حالت تعجب استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای روان و سره فارسی این عبارت شامل گزینههایی چون حیرتزده شد، مبهوت گردید و در شگفت شد است.
جمعبندی و توضیح کامل شگفت آمد
عبارت «شگفت آمد» یا «شگفت آمدن» یک مصدر مرکب اصیل و کهن در زبان فارسی است. واژهٔ «شگفت» ریشه در زبان پارسی میانه (پهلوی) به صورت škuft یا škeft دارد که در ابتدا به معنای «سخت، دشوار و شگرف» بوده و به مرور زمان تغییر معنایی داده و به مفهوم تعجب و حیرت امروزی نزدیک شده است.
این اصطلاح در ادبیات کلاسیک و متون عرفانی ایران کاربرد ویژهای دارد. در نگاه عارفانه و فلسفی، شگفت آمدن تنها یک واکنشی ساده به یک پدیده نیست، بلکه نمادی از بیداری ذهنی، فرو ریختن پیشفرضها و آغاز مواجهه با حقیقت و حیرت معنوی به شمار میرود.
اگرچه خود این عبارت فعلی فارسی در متن عربی قرآن وجود ندارد، اما معادلهای مفهومی آن از ریشه «عجب» (مانند تعجب و استعجاب) بارها در آیات قرآن برای توصیف شگفتی انسانها از پیامهای الهی به کار رفته است. در تکلم روزمره امروز کمتر از شکل ماضی آن به این صورت استفاده میشود، اما اصالت آن در متون کهن کاملاً حفظ شده است.