یعنی چه
زحیر کشیدن در لغت به معنی ناله کردن و آه عمیق برآوردن از روی درد و بیماری است. در اصطلاح کنایی و ادبی، این ترکیب به معنای غصه خوردن، دلآشوبی داشتن، درگیر فکر و نگرانی بودن و تحمل رنج و اندوه درونی به کار میرود.
تلفظ
واژه زحیر با فتح زاء و کسر حاء تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ این کلمه در جدول ۹ حرف دارد. مفاهیمی چون رنج بردن، غصه خوردن و آه کشیدن از طراحان جدول برای این واژه پرسش میشود.
به انگلیسی
برای انتقال حس اندوه درونی و رنج از واژههای grieve و suffer و برای بیان ناله فیزیکی ناشی از درد از واژه groan استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، ریشه این واژه به معنای صدای ناله بیمار یا نفس زدن با صدا به هنگام کار سخت است. در متون طب سنتی عربی، زحیر به معنی دیسانتری یا اسهال خونی همراه با درد و پیچش شکم نیز به کار رفته است.
به فارسی
برگردانها و عبارات همسنگ اصیل فارسی برای این ترکیب شامل غم خوردن، اندوه داشتن، پریشانی فکری، رنج و مشقت کشیدن و تعب داشتن است.
در قرآن
ریشه «ز-ح-ر» و ترکیب «زحیر کشیدن» در متن قرآن کریم به کار نرفته و کاربرد قرآنی مستقیمی برای آن گزارش نشده است.
نماد چیست
این ترکیب در ادبیات کلاسیک و اشعار عرفانی بار نمادین خاص یا اسطورهای ندارد، بلکه به عنوان تصویری توصیفی برای نمایش اوج فشار روحی، دلفشردگی، آه و ناله از روی رنج و ناامیدی به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل زحیر کشیدن
«زحیر کشیدن» یک ترکیب فعلی کهن و کمکاربرد در زبان و ادبیات فارسی است که ریشه در زبان عربی دارد. واژه «زحیر» از ریشه «ز ح ر» گرفته شده که در اصل به معنی ناله کردن بیمار، نفس زدن با صدا به هنگام کارهای سنگین یا ناله زن در زمان زایمان است. این مفهوم فیزیکی پس از ورود به ادبیات فارسی، توسعه معنایی پیدا کرده و به صورت مجازی برای توصیف حالات درونی مانند غصه خوردن، تحمل رنج و مشقت، و دلآشوبی استفاده شده است.
باید توجه داشت که در طب سنتی واژه زحیر کاربرد خاصی دارد و به بیماریهای گوارشی همراه با درد و پیچش شکم (مانند دیسانتری) اطلاق میشود، اما در متون نظم و نثر فارسی وجه کنایی آن یعنی «غم خوردن» برجستگی بیشتری دارد. همچنین ترکیب «زحیر درکشیدن» دقیقاً معنای معکوس دارد و به معنی لب از ناله فروبستن از ترس یا حیا است.
این واژه امروزه در زبان محاورهای کاربردی ندارد و بیشتر در متون کهن به چشم میخورد. گاهی به دلیل شباهت ظاهری، این عبارت با واژههایی چون «زحمت کشیدن» یا «تحیر کشیدن» (شگفتزده شدن) اشتباه گرفته میشود که از نظر ریشهشناسی و معنایی کاملاً با هم متفاوت هستند.