یعنی چه
این عبارت یک ترکیب تأکیدی برای بیان شدت شرمساری و بدنامی است. البته در ادبیات کلاسیک فارسی، واژهٔ «ننگ» از واژگان اضداد بوده و گاهی به معنی حمیت، غیرت و آبرو نیز به کار رفته است؛ به طوری که «بیننگ و عار» به فرد بیغیرت اطلاق میشود.
تلفظ
در تلفظ عامیانه یا به ضرورت وزن در شعر، واج «ع» در کلمهٔ عار انداخته شده و به صورت «آر» تلفظ و گاه نوشته میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت با تعداد ۶ حرف شناخته میشود و پاسخهای جایگزین آن مفاهیمی چون خواری، ذلت و رسوایی هستند.
به انگلیسی
این کلمات در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم از دست رفتن احترام، بدنامی شدید و رسوایی اجتماعی استفاده میشوند.
به عربی
واژهٔ «عار» خود ریشهٔ عربی دارد. در متون دینی و قرآن کریم گرچه خود این ترکیب مستقیم نیامده، اما از واژهٔ «خزی» برای بیان خواری و رسوایی دنیا و آخرت استفاده شده است.
به فارسی
برگردانها و واژههای هممعنی اصیل فارسی یا رایج آن شامل خواری، سرشکستگی، شین و عیب است که در مقابل مفاهیمی مثل نام، افتخار، شرف و عزت قرار میگیرند.
جمعبندی و توضیح کامل ننگ و آر
عبارت «ننگ و آر» در اصل شکل گفتاری، عامیانه یا تخفیفیافتهٔ ترکیب مکتوب و استاندارد «ننگ و عار» است. این اصطلاح از ترکیب واژهٔ «ننگ» (ریشه در فارسی میانه) و «عار» (ریشه در زبان عربی از ماده ع-و-ر یا ع-ی-ر به معنی عیب و نقص) پدید آمده است. در ساختار واژگانی، این دو کلمه در کنار هم یک ترکیب تأکیدی قدرتمند را میسازند که برای توصیف اوج سقوط اخلاقی، بیآبرویی و قضاوت منفی جامعه علیه یک رفتار ناپسند به کار میرود.
نکته جالب در ریشهشناسی واژهٔ «ننگ» این است که در ادبیات کلاسیک فارسی، این کلمه جزو واژگان اضداد بوده؛ یعنی در مواردی هممعنی با آبرو، ناموس و غیرت و در مواردی دیگر به معنی رسوایی و بدنامی بوده است. امروزه در زبان توده مردم و طراحان جدول، شکل شنیداری آن یعنی «ننگ و آر» کاربرد زیادی پیدا کرده است که به طور مستقیم به حس سرافکندگی و رسوایی شدید اشاره دارد.