یعنی چه
واژه شگفت به مفهوم حالت بهت، حیرت و مواجهه با پدیدهای غیرعادی و دور از انتظار است؛ چیزی که سبب باز ماندن دهان یا تعجب عمیق انسان میگردد. این کلمه به عنوان یک مفهوم کلاسیک و معمولی در زبان فارسی، برای توصیف حس اعجاب در برابر زیباییها، عظمت یا امور نادر به کار میرود.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی با کسره روی حرف اول و دوم به صورت شِگِفْت (shegeft) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ عبارت «واژه شگفت» دقیقاً ۸ حرف دارد. از دیگر پاسخهای متداول برای مفهوم شگفتی میتوان به عجب، حیرت و نادره اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگانی مانند Wonder برای بیان مفهوم حس شگفتی و Surprise یا Amazement برای حالت تعجب و حیرتزدگی استفاده میشوند.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شامل عجیب، غریب، نادر، طرفه، اعجوبه، بهت و تحیر هستند. همچنین واژههای متضاد استنباطشده برای آن عادی، معمولی و پیشپاافتاده میباشند و از همخانوادههای آن میتوان به شگفتی، شگفتانگیز، شگفتآور و شگفتزده اشاره کرد.
نماد چیست
در متون نمادشناسی کلاسیک و فرهنگ عامه، نماد مادی یا سنتی ثابتی برای «شگفت» ثبت نشده است؛ اما در مفهوم انتزاعی، این واژه را میتوان نمادی از کشف، شهود، مواجهه با ماوراءالطبیعه و آگاهی ناگهانی دانست.
جمعبندی و توضیح کامل واژه شگفت
واژه «شگفت» یکی از واژگان اصیل و کهن زبان فارسی است که ریشه در زبانهای ایرانی باستان، فارسی میانه (پهلوی به صورت škuft یا škeft) و اوستایی دارد. این کلمه بار معنایی عمیقی مرتبط با حیرت، تعجب و مواجهه با امور غیرعادی و نادر دارد و برخی زبانشناسان آن را به دلیل حالت باز شدن دهان از فرط تعجب، با ریشه واژههایی چون شکفتن و شکافتن پیوند میدهند.
این کلمه اگرچه به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده است، اما مفاهیم معادل عربی آن مانند عجب و عجیب بارها در آیات قرآنی به کار رفتهاند. شگفت در ادبیات فارسی نمادی از پویایی ذهن، بهت در برابر عظمت هستی و تجربه حس کشف و شهود در مواجهه با شگفتیهای جهان است.