معنی
چاره در زبان فارسی به معنای یافتن راهی برای حل مشکلات، درمان بیماریها یا باز کردن گرههای زندگی است. این واژه نشاندهنده توانایی تفکر و تدبیر برای خروج از بنبستهاست.
یعنی چه
عبارت «چاره» یعنی انسان در مواجهه با یک وضعیت دشوار، گزینه یا راهکاری را پیدا کند که او را از درماندگی نجات دهد. در متون قدیمی گاهی به معنی مصلحت و حیلت (با بار معنای مثبت یعنی ترفند هوشمندانه) نیز به کار رفته است.
مترادف
این کلمات همگی در جهت رفع مشکل و نشان دادن راه خروج از بنبست با «چاره» هممعنی هستند.
هم خانواده
واژگانی که از ریشه چاره مشتق شدهاند و به مفاهیمی چون تفکر برای حل مشکل یا نبودِ راه حل اشاره دارند.
ریشه
این واژه اصیل ایرانی، ریشه در زبانهای ایران باستان دارد. در زبان پارسی میانه (پهلوی) به صورت «čārag» به معنی تدبیر، علاج و وسیله به کار میرفته و احتمالاً با ریشه هندواروپایی kʷer- به معنی کردن و ساختن مرتبط است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهکار، علاج یا تدبیر، واژه ۴ حرفی «چاره» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد جمله، میتوان از واژگان فوق در زبان انگلیسی استفاده کرد.
به عربی
در ترجمههای قرآن کریم، واژه عربی «حِیلَة» (مانند آیه ۹۸ سوره نساء) به چارهجویی و توانایی تدبیر ترجمه شده است.
به ترکی
واژه «چاره» عیناً از زبان فارسی به زبان ترکی استانبولی وارد شده و با همان معنای راهحل و درمان استفاده میشود.
به فارسی
برگردان خالص یا معادلهای دقیق این واژه در زبان فارسی سره و روان شامل گزیر، درمان و راهکار است.
جمعبندی و توضیح کامل چاره
واژه «چاره» یکی از اصیلترین و پرکاربردترین کلمات زبان فارسی است که از دوران پارسی میانه (پهلوی) تا به امروز، اصالت و معنای خود را حفظ کرده است. این واژه در اصل به معنای تدبیر، راه نجات، علاج و یافتن روشی هوشمندانه برای برونرفت از بنبستها و مشکلات زندگی به کار میرود. در فرهنگ و ادبیات فارسی، چارهگری ارتباط نزدیکی با عقلانیت، دانایی و تسلیم نشدن در برابر سختیها دارد.
این کلمه نهتنها در مکالمات روزمره کاربرد فراوانی دارد، بلکه مشتقات پرشماری مانند چارهجویی، چارهاندیشی و ناچار را پدید آورده است. همچنین به دلیل غنای معنایی، این واژه به زبانهای همسایه مانند ترکی نیز راه یافته و در ترجمههای متون کهن به عنوان معادلِ مفاهیمی چون مخرج و حیلت استفاده شده است تا نمادی از امید و گشایش باشد.