یعنی چه
بوتیریک اسید یک اسید چرب کوتاهزنجیر از خانواده کربوکسیلیک اسیدها است که مایعی بیرنگ با بویی بسیار تند و زننده (شبیه به بوی کره فاسد شده یا استفراغ) است. این ماده به طور طبیعی در چربیهای حیوانی مانند چربی شیر و کره وجود دارد و همچنین در روده پستانداران از طریق تخمیر فیبرها توسط باکتریهای مفید تولید میشود و نقش مهمی در سلامت دستگاه گوارش دارد.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه ترکیبی به صورت «بوُ تی ريكْ اَ سیدْ» است که بخش اول آن از ریشه فرنگی و بخش دوم واژهای پذیرفته شده در شیمی فارسی است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی مانند اسید چرب موجود در کره، اسید کره یا نام دیگر بوتانوئیک اسید، عبارت ۱۱ حرفی «بوتیریک اسید» به عنوان پاسخ اصلی کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون علمی و بینالمللی زبان انگلیسی، این ترکیب با نام عمومی Butyric acid و نام نظاممند آییپاک Butanoic acid شناخته میشود.
به فارسی
در منابع علمی فارسی علاوه بر نگارش رایج «بوتیریک اسید»، گاهی از ترکیب «اسید بوتیریک» استفاده میشود. در گذشته یا در ترجمه برخی منابع عربی (مثل حمض الزبدة) به آن «اسید کره» نیز میگفتند، زیرا اولین بار از تجزیه چربی کره استخراج شد.
نماد چیست
این ترکیب در فرمولنویسی شیمیایی با فرمول مولکولی C₄H₈O₂ یا فرمول ساختاری CH₃CH₂CH₂CO₂H نشان داده میشود. در برخی متون بیوشیمی نیز به صورت غیررسمی با نمادهای اختصاری BTA یا BA نمایش داده میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه بوتیریک (Butyric) از ریشه لاتین butyrum و یونانی باستان βούτυρον (بُوتیرون) به معنی «کره» گرفته شده است. علت این نامگذاری آن است که دانشمند فرانسوی، میشل اوژن شورول، برای اولین بار این اسید چرب را از طریق تجزیه شیمیایی کره ترششده کشف و جداسازی کرد.
جمعبندی و توضیح کامل بوتیریک اسید
بوتیریک اسید که در شیمی مدرن با نام بوتانوئیک اسید نیز شناخته میشود، یک اسید چرب کوتاهزنجیر با اهمیت بیولوژیکی بالا است. این ماده با وجود داشتن بوی بسیار تند و نامطبوعی شبیه به کره فاسد شده، یکی از ارکان کلیدی در حفظ سلامت روده پستانداران به شمار میرود؛ چرا که از تخمیر فیبرهای غذایی توسط باکتریهای مفید دستگاه گوارش تولید شده و سوخت اصلی سلولهای دیواره روده را تامین میکند.
این ترکیب شیمیایی با فرمول مولکولی C₄H₈O₂ به طور طبیعی در محصولات لبنی مانند چربی شیر و به ویژه کره یافت میشود و ریشه نام آن نیز در زبانهای باستانی به واژه کره اشاره دارد. در حل جدولهای کلمات متقاطع، شناخت معادلها و ویژگیهای این اسید ۱۱ حرفی میتواند راهگشا باشد.