یعنی چه
این واژه به دو صورت تعبیر میشود؛ در وجه اول به عنوان یک صفت مرکب ترکیبی از «کلک» (نیرنگ) و «پیشه» (حرفه) به معنی کسی است که کارش فریبکاری و دغلبازی است. در وجه دوم که مستندتر است، یک اسم خاص جغرافیایی (اعلام) و نام دهی در دهستان بالاگریوه در استان لرستان است که امروزه بیشتر با نام «کلک بیشه» شناخته میشود.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت [کَ لَ کْ پی شِ] است. در گویش محلی و جغرافیای امروز استان لرستان، این نام غالباً به صورت «کَلَکْ بیشِه» تلفظ و نگارش میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، بسته به طراح سوال، این کلمه میتواند به عنوان پاسخ ۷ حرفی برای نشانه جغرافیایی یا کنایه از فرد فریبکار بیاید.
به انگلیسی
اگر منظور صفت فریبکاری باشد از واژگانی چون trickster یا swindler استفاده میشود و اگر منظور نام روستای مذکور باشد، به صورت آوانگاری (Kelk-e Bisheh) نگارش مییابد.
به فارسی
برگردان و کلمات همتراز فارسی آن شامل واژههایی همچون دغلکار، نیرنگباز، حقهباز، فریبکار و در وجه جغرافیایی معادل «کلک بیشه» در تقسیمات کشوری است.
جمعبندی و توضیح کامل کلک پیشه
واژه «کلک پیشه» از منظر لغوی یک ترکیب صفت و موصوفی یا مضاف و مضافالیه به نظر میرسد که در ادبیات عامیانه کنایه از فردی است که دوز و کلک را حرفه خود قرار داده است. با این حال، در متون کلاسیک فارسی و لغتنامههای شاخص مانند دهخدا، این ترکیب به عنوان یک مدخل مستقلِ معنایی و کاربردی برای صفت حیلهگر ثبتِ برجستهای ندارد و بیشتر یک برداشت اشتقاقی است.
بررسیهای دقیقتر جغرافیایی و تاریخی نشان میدهد که این واژه در واقع شکل دیگری از نام یک منطقه و روستای اصیل در استان لرستان (منطقه پلدختر و خرمآباد قدیم) است که در زبان و گویش لری به صورت «کلک بیشه» خوانده میشود. در ساختار واژگان محلی، «کلک» میتواند به معنای تپه، دیواره سنگی یا محل نگهداری دام باشد و «بیشه» نیز به معنای نیزار یا جنگل کوچک است که ترکیب آنها به جغرافیای طبیعی منطقه اشاره دارد.
این واژه هیچگونه ریشه یا کاربرد مستقیم در متون مذهبی و قرآن کریم ندارد و کاملاً یک واژه با ریشه فارسی/لری است. بنابراین هنگام مواجهه با این عبارت در لغتنامهها یا مسابقات جدول، باید هم به جنبه صفت کنایی آن (به معنی فریبکار) و هم به جنبه اعلام و نام مکان بودن آن توجه داشت.