یعنی چه
واژهٔ «یکسان» به معنای چیزی است که هیچ تفاوتی با چیز دیگر ندارد، از نظر ویژگیها برابر است و تغییر یا ناهمگونی در آن دیده نمیشود. در کاربردهای قدیمیتر به معنای همعقیده یا همیشه نیز به کار رفته است.
مترادف
متضاد
ریشه
این واژه ریشهٔ کاملاً ایرانی و هندواروپایی دارد و در زبان پهلوی نیز به همین صورت به کار میرفته است. ساختار آن از دو جزء «یک» (عدد ۱) + پسوند «-سان» (به معنی گونه، چهره یا مانند) تشکیل شده که در اصل به معنای «مانندِ یک» یعنی همارز و برابر است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [yek-sān] است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون «برابر»، «همانند» یا «بدون تغییر»، واژهٔ ۵ حرفی «یکسان» قرار میگیرد.
به انگلیسی
به عربی
به ترکی
به فارسی
واژهٔ «یکسان» خود یک واژهٔ اصیل فارسی است که برابری، همشکلی و هماهنگی کامل میان دو یا چند چیز را بدون تفاوت ساختاری نشان میدهد.
جمعبندی و توضیح کامل یکسان
واژهٔ «یکسان» یکی از کلمات اصیل و پرکاربرد زبان فارسی است که ریشه در فارسی میانه دارد. این کلمه از ترکیب عدد «یک» و پسوند شباهت «سـان» ساخته شده و مفهوم تعادل، برابری و همگونی را منتقل میکند. در ساختار معنایی آن، نبودِ هرگونه تفاوت و تمایز میان پدیدهها مد نظر است و واژههایی چون مساوی، همشکل و همانند بر همین معنا دلالت دارند.
از منظر نمادشناسی، مفهوم یکسانی با ابزارهایی چون ترازو و علامت ریاضی مساوی نمایش داده میشود که نشاندهندهٔ عدالت و توازن هستند. اگرچه این واژه به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده، اما مفاهیم معادل آن در قالب واژههایی مانند «سواء» به کار رفته است که بر یکسانی شرایط یا برابری مفاهیم اشاره دارد. در نهایت، واژهٔ یکسان در برابر مفاهیمی چون متفاوت و متباین قرار میگیرد و به نظم و یکنواختی در پدیدهها اشاره میکند.