یعنی چه
این واژه برای توصیف سرزمینهای پهناور و بیسکنهای استفاده میشود که هیچ مایهٔ حیاتی در آنها یافت نمیشود. در کاربرد ثانویه و کنایی، به خوراک خشک و بدون چاشنی یا چربی نیز «قفار» میگویند.
تلفظ
این کلمه با کسرهٔ حرف اول (قِ) تلفظ میشود و فاء آن دارای الف مدّی است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژهٔ قفار معمولاً به عنوان پاسخ برای طراحانی است که جمع بیابان یا دشتهای خشک و خالی را با تعداد حروف مشخص (۴ حرفی) مد نظر دارند.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد کلمه، در برگردان انگلیسی اگر منظور سرزمین باشد از کلماتی چون Wasteland استفاده میشود و اگر منظور خوراک ساده باشد، تعابیری مانند Plain به کار میرود.
به عربی
واژهٔ قفار اساساً یک واژهٔ عربی و جمع تکسیر کلمهٔ «قَفْر» است. در زبان عربی برای اشاره به بیابانهای وسیع و هولناک به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی کهن و متون ادبی، این واژه وام گرفته شده تا نمایی از دشتهای پهناور، بیآب و علف و دور از عمارتی را تصویر کند که عبور از آنها با سختی همراه است.
در قرآن
کلمهٔ «قفار» در قرآن وجود ندارد. نکتهٔ مهم علمی و تجویدی این است که نباید این واژه را با صفت الهی «غَفّار» (به معنی بسیار آمرزنده از ریشه غفر) که بارها در قرآن آمده است، به دلیل شباهت ظاهری و آوایی اشتباه گرفت.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و کلاسیک، قفار به عنوان نمادی از تجرد، دوری از هیاهوی دنیا، سختیهای سیر و سلوک و گاه خلأ عاطفی و تنهایی جانکاه انسان به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل قفار
واژهٔ «قفار» کلمهای عربی و جمعِ «قَفْر» است که به معنای بیابانها و سرزمینهای وسیع، بایر و خالی از آب و گیاه میباشد. این کلمه در زبان فارسی بیشتر کاربرد ادبی و کتابی دارد و برای فضاسازی محیطهای متروک و ترسناکِ دور از تمدن استفاده میشود. همچنین در اصطلاحات قدیمی، اصطلاح «خبز قفار» به معنای نانی است که بدون هیچ مایه و خورش دیگری خورده شود.
بررسیهای لغوی نشان میدهد که این کلمه با وجود داشتن ریشهٔ عربی، در متن قرآن کریم به کار نرفته است و نباید آن را با کلمهٔ «غفار» که از نامهای خداوند است اشتباه گرفت. در فرهنگ و ادبیات، قفار نمادی برجسته از تنهایی، فقر، زهد و دوری از لذایذ دنیوی به شمار میرود.
در مجموع، شناخت این واژه به درک بهتر متون کهن فارسی و عربی کمک میکند و در بازیهای کلامی و جدول نیز به عنوان یک مترادف اصیل برای دشتهای بایر و فلوات کاربرد دارد.