یعنی چه
ترکیب وصفی-تأکیدی «مسلم و قطعی» برای توصیف موضوعات و گزارههایی به کار میرود که صحت و واقعیت آنها کاملاً ثابت شده است و هیچگونه شک، شبهه، مناقشه یا احتمال خطایی در آنها راه ندارد.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت [mosallam va qat’i] است که مسلم با تشدید روی لام و قطعی با سکون روی طاء خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «مسلم و قطعی» دقیقاً ۹ حرف دارد. پاسخهای جایگزین و کوتاهتر بسته به تعداد حروف عبارتند از یقینی، حتمی، مسجل و محرز.
به انگلیسی
برای معادلسازی این ترکیب تأکیدی در زبان انگلیسی از واژگانی چون Certain (یقینی)، Definite (مشخص و قطعی)، Absolute (مطلق) و Conclusive (قاطع و نهایی) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم ترکیبهایی مانند «حتمي ومؤكد» یا صفتهای «مُسَلَّم به» و «قاطع» به کار میروند که بر نهایی بودن و بریدن ریشه تردید دلالت دارند.
به فارسی
برگردانها و جایگزینهای اصیل فارسی برای این اصطلاح شامل واژههایی چون بیچونوچرا، بیگمان، پابرجا، استوار، محکم و ناگسستنی است.
در قرآن
خود این ترکیب وصفی به این شکل در قرآن نیامده است. با این حال، ریشه «سلم» در باب تفعیل به صورت «مُسَلَّمَة» در آیه ۹۲ سوره نساء به معنی پرداختشده و سپردهشده آمده است. همچنین ریشه «قطع» به صورت صفت «قاطِعَة» در آیه ۳۲ سوره نمل («مَا كُنْتُ قَاطِعَةً أَمْرًا») به معنای صادر کردن حکم نهایی و قطعی استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل مسلم و قطعی
عبارت «مسلم و قطعی» یک ترکیب وصفی و تأکیدی در زبان فارسی است که از دو واژه با ریشه عربی تشکیل شده است. واژه اول یعنی «مسلم» (از ریشه س-ل-م) در کاربرد صفتی خود به معنای پذیرفتهشده، محرز و بدون تردید است. واژه دوم یعنی «قطعی» (از ریشه ق-ط-ع) مفهوم بریدن، جدا کردن و صادر کردن حکم نهایی و غیرقابل تغییر را تداعی میکند.
هنگامی که این دو واژه در کنار یکدیگر قرار میگیرند، یک واحد معنایی قدرتمند را میسازند که برای بیان بالاترین درجه از یقین و واقعیت به کار میرود. این اصطلاح در مباحث منطقی، فلسفی، حقوقی و حتی گفتگوهای روزمره برای توصیف گزارهها یا حقایقی استفاده میشود که هیچگونه راهی برای ورود شک، شبهه یا احتمال خلاف در آنها وجود ندارد.
در فرهنگهای واژگان و جداول کلمات متقاطع، این عبارت مترادف با مفاهیمی چون حتمی، یقینی، مسجل و محقق قلمداد میشود. از نظر ساختاری نیز این عبارتِ ۹ حرفی، نمونهای برجسته از وامواژههای عربی است که با پذیرش تغییرات معنایی، جایگاهی استوار در ادبیات و زبان فارسی امروز پیدا کردهاند.