یعنی چه
جزیره به بخشی از خشکی گفته میشود که کوچکتر از یک قاره است و تمامی اطراف آن را آب (دریا، دریاچه، یا رودخانه) پوشانده باشد.
مترادف
در زبان فارسی کهن واژههای اصیلی مانند آبخوست و آداک به عنوان معادلهای دقیق برای این مفهوم به کار میرفتهاند.
متضاد
این کلمه متضاد مستقیم زبانی ندارد، اما از نظر جغرافیایی و مفهومی، خشکیهای پیوسته و پهناور در مقابل آن قرار میگیرند.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه سه حرفی (ج-ز-ر) در زبان عربی مشتق شدهاند.
ریشه
این کلمه از زبان عربی وارد فارسی شده است. در منابع کهن آمده که عرب این نام را به دلیل بریده شدن و انقطاع این نوع زمین از خشکی اصلی بر آن نهاده است؛ چرا که جَزر به معنای بریدن یا فروکش کردن آب است که باعث نمایان شدن خشکی میشود.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر خود واژه یا معادلهای آن مد نظر باشد، بر اساس تعداد حروف میتوان از این گزینهها استفاده کرد.
به انگلیسی
واژه island رایجترین معادل انگلیسی است و حرف s در آن تلفظ نمیشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و برای اشاره به خشکیهای محصور در آب و همچنین در نامگذاری مناطقی مانند جزیرة العرب به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی واژه آدا معادل دقیق جزیره است که با معادل کهن فارسی آن (آداک) شباهت آوایی دارد.
به فارسی
برگردان اصیل و سره کلمه جزیره در زبان فارسی، واژههای آبخوست، آبخست و آداک هستند که امروزه بیشتر در متون ادبی یا جغرافیایی خاص دیده میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل جزیره
جزیره در لغت و جغرافیا به معنای تکه خشکی کوچکی است که آب کاملاً دور آن را فراگرفته و پیوندی با سرزمین اصلی ندارد. این واژه اگرچه ریشهای عربی دارد و از مفهوم انقطاع و بریدگی زمین گرفته شده، اما قرنهاست که در زبان فارسی تثبیت شده و جایگزین واژههای کهن ایرانی مانند آبخوست و آداک شده است. جالب اینجاست که این واژه با همین ساختار در متن قرآن کریم نیامده، ولی در تاریخ و روایات اسلامی کاربرد فراوانی دارد.
از منظر فرهنگی و ادبی، جزیره فراتر از یک پدیده جغرافیایی، به عنوان یک نماد عمیق شناخته میشود. این واژه در ادبیات جهان همواره تداعیکننده مفاهیمی چون انزوا، تنهایی، استقلال، رازآلودگی و فردگرایی است. گاهی نیز در قالب یک پناهگاه امن، بهشتی دورافتاده یا جهان مستقل کوچکی تصویر میشود که انسانها برای آرامش یا فرار از هیاهوی جهان به آن پناه میبرند.