معنی
واژه بصیر در لغت به معنی کسی است که بینایی دارد و میبیند. همچنین در مفهوم مجازی به معنای فرد دانا، آگاه، خبیر و ژرفنگر به کار میرود که حقیقت امور را به درستی درک میکند.
یعنی چه
عبارت بصیر یعنی فردی که علاوه بر دیدن ظاهری با چشم سر، از درک قلبی، هوشیاری و بصیرت برخوردار است و میتواند فراتر از ظاهر امور، باطن و حقیقت آنها را مشاهده و تحلیل کند.
مترادف
کلمات هممعنی و مترادف برای واژه بصیر شامل واژگانی هستند که بر دانایی، آگاهی و توانایی دیدن دلالت دارند.
متضاد
کلمات متضاد و مخالف بصیر، واژههایی هستند که به عدم بینایی فیزیکی یا عدم آگاهی، غفلت و نادانی اشاره میکنند.
هم خانواده
واژههای همخانواده بصیر همگی از ریشه سه حرفی عربی (ب-ص-ر) اشتقاق یافتهاند و با مفاهیم دیدن، چشم و درک کردن در ارتباط هستند.
ریشه
این واژه ریشه در زبان عربی دارد و صفت مشبهه بر وزن فعیل است که بر ثبات و دوام بینایی و دانایی دلالت دارد. سیر تکاملی معنایی آن در زبان فارسی از دیدن ظاهری به شناخت عمیق باطنی تغییر یافته است.
جمله سازی
در جدول
در بازیهای شرح در متن و جدول کلمات متقاطع، واژه بصیر به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «بینا»، «آگاه» یا «از صفات خدا» کاربرد دارد و کلمهای چهار حرفی است.
به انگلیسی
ترجمه کلمه بصیر در زبان انگلیسی بسته به اینکه برای انسان به کار رود یا به عنوان صفت الهی، معادلهای متفاوتی نظیر All-Seeing و Insightful دارد.
جمعبندی و توضیح کامل بصیر
واژه «بصیر» یکی از مفاهیم عمیق لغوی، عرفانی و دینی است که ریشه در زبان عربی دارد و در اصل به معنای بیننده و کسی است که توانایی دیدن دارد. با این حال، در ادبیات فارسی و فرهنگ اسلامی، معنای این واژه فراتر از یک نگاه فیزیکی ساده رفته و به بینش عمیق، ژرفنگری و آگاهی کامل از حقایق پنهان ارتقا یافته است؛ به طوری که در متون عرفانی، انسان بصیر به کسی گفته میشود که با چشم دل و باطن، حقیقت جهان را میبیند.
این واژه جایگاه ویژهای نیز در علوم قرآنی دارد؛ چرا که ۵۱ بار در قرآن کریم تکرار شده و در اکثریت قریب به اتفاق این موارد، به عنوان یکی از اسماء حسنی و صفات باریتعالی (مانند سمیع و بصیر یا خبیر و بصیر) جهت بیان علم مطلق و احاطه کامل خداوند بر اعمال بندگان به کار رفته است. در فرهنگ عامه و نشانهشناسی، مفهوم بصیرت با نور، روشنایی باطن و درک شهودی گره خورده است.