یعنی چه
«بگردان» شکل امری از فعل گرداندن است که به معنای چرخاندن چیزی، دگرگون ساختن، تغییر دادن حالت، یا منحرف کردن و بازگرداندن چیزی از مسیر اصلیاش به کار میرود. در متون کهن گاهی به معنای ترجمه کردن نیز استفاده شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با کسره روی حرف ب (بِ)، فتحه روی گاف (گَ) و سکون روی ر (رْ) به صورت [be-gardān] است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً در پاسخ به طراحانی که «بچرخان»، «منحرف کن»، «تغییر بده» یا «فعل امر از گرداندن» را میخواهند، به عنوان یک کلمه ۶ حرفی کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به بافت متن و جمله، کلمات متفاوتی در انگلیسی معادل آن هستند؛ برای چرخاندن فیزیکی از turn و rotate، و برای تغییر حالت یا مسیر از change و divert استفاده میشود.
به عربی
در ترجمههای عربی، به ویژه در متون دینی و قرآن، فعل امر «اِصْرِفْ» دقیقترین معادل برای بگردان (به معنی دور کن و بازگردان) است. برای چرخاندن مادی نیز از دَوِّر و أَدِر استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی واژه çevir دقیقاً معادلهای چندگانه بگردان (چرخاندن و ترجمه کردن) را پوشش میدهد و döndür به معنای چرخاندن فیزیکی است.
به فارسی
این واژه کاملاً فارسی و اصیل است. از نظر مترادفهای سره و رایج فارسی میتوان به کلماتی چون بچرخان، دگرگون ساز، برگردان، متمایل کن و منصرف کن اشاره کرد که جایگزینهای دقیقی برای آن در جملات مختلف هستند.
نماد چیست
این واژه به عنوان یک فعل حرکتی و دستوری، نماد مادی خاصی در اساطیر ندارد؛ اما در مفهوم استعاری و ادبی، نماد دگرگونی احوال، گردش سرنوشت، چرخ دهر، بازتاب اعمال و همچنین انتقال معنا (ترجمه) به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل بگردان
واژه «بگردان» یک فعل امر اصیل فارسی از مصدر «گرداندن» یا «گردانیدن» است که ریشه در زبانهای کهن ایرانی و هندواروپایی دارد. معنای اصلی و فیزیکی آن حول محور حرکت دورانی و چرخاندن یک جسم میگردد؛ اما در کاربردهای انتزاعی و ادبی، به مفاهیمی چون تغییر دادن حالت، دگرگون کردن سرنوشت، بازگرداندن یا منحرف کردن چیزی از مسیرش اشاره دارد.
این کلمه در فرهنگ دینی و ترجمههای قرآنی جایگاه ویژهای دارد و معمولاً به عنوان معادل دقیق فعل «اِصْرِفْ» به کار میرود؛ مانند دعاهایی که در آنها از خداوند خواسته میشود عذاب یا بدی را از انسان «بگرداند» (دور کند). از طرفی، در متون کهن ادبی فارسی، بگردان گاهی به معنای «ترجمه کن» یا «زبان به زبان منتقل کن» نیز استفاده شده است.
در ساختار کلمات متقاطع و جدول، این واژه به عنوان یک پاسخ ۶ حرفیِ کلیدی شناخته میشود که با کلماتی چون بچرخان، برگردان و دگرگون کن همپوشانی معنایی نزدیکی دارد و متضاد کلماتی مثل ثابت نگهدار یا متوقف کن است.