یعنی چه
واژه «روجیدن» مصدری کهن و گویشی است که دو معنای اصلی برای آن ذکر شده است؛ نخست به معنی روشنایی دادن، درخشیدن و تابیدن (همریشه با روز و روشن)، و دوم به معنی سربرآوردن، جوشیدن و بیرون آمدن مایعات از زمین.
تلفظ
این کلمه به صورت مجهول یا با واو کشیده (رُوجیدَن) تلفظ میشود و در برخی گویشهای محلی به صورت روژیدن یا روزیدن نیز ادا شده است.
در جدول
پاسخ شش حرفی در جدول برای معنای تابیدن یا جوشیدن آب، واژه «روجیدن» است.
به انگلیسی
بسته به کاربرد واژه، در معنای نورافشانی از کلمات مربوط به درخشش و در معنای دوم از افعال مربوط به جریان مایعات استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای مفهوم اول افعال باب افعال مانند اضاءه و اشراق، و برای مفهوم دوم افعالی نظیر نبع و رشح معادلهای دقیقی هستند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای جنبه نورانی واژه از Parlamak و برای جنبه هیدرولیکی و جریان آب از Sızmak یا Fışkırmak استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی روان این مصدر شامل واژگانی چون روشنایی دادن، نور افشاندن، نشت کردن آب، بیرون تراویدن و از مایه چشمه جوشیدن است.
در قرآن
واژه «روجیدن» یک واژه کاملاً فارسی و مشتق از زبانهای ایرانی میانه است؛ به همین دلیل هیچگونه ریشه، مشتق یا کاربرد مستقیم و غیرمستقیمی در متن قرآن مجید ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل روجیدن
واژه «روجیدن» یک مصدر کهن، کمکاربرد و گویشی در زبان فارسی است که در متون قدیمی و برخی لهجههای محلی (مانند تهرانی قدیم) به کار رفته است. این واژه دو لایه معنایی متفاوت دارد؛ در لایه اول با واژگانی چون «روز» و «روشن» همریشه بوده و به معنای تابیدن و روشنایی بخشیدن است. ریشه این بخش به زبانهای ایرانی میانه و مفهوم درخشیدن بازمیگردد.
در لایه معنایی دوم که در متون عرفانی کهن نظیر کتاب المعارف بهاءولد نیز شواهدی از شکل همخوان آن (روژیدن/روزیدن) دیده میشود، این مصدر به معنای جوشیدن، تراویدن و بیرون آمدن مایعات و آب از دل زمین یا چشمه به کار میرود. این واژه امروزه در فارسی معیار عملاً منسوخ شده اما ارزش زبانشناختی بالایی دارد.