یعنی چه
ضرر در لغت به معنای نقصان، بدحالی، زیان و هر چیزی است که مایه آسیبت یا کاهش مال، جان و آسایش انسان شود. این مفهوم دقیقاً در نقطه مقابل نفع و سود قرار دارد.
مترادف
واژههای فوق در متون ادبی، حقوقی و روزمره به عنوان جایگزینهای معنایی ضرر به کار میروند.
متضاد
کلماتی که مفهوم به دست آوردن ارزش، خیر یا برتری مادی و معنوی را میرسانند، ضد ضرر هستند.
هم خانواده
تمامی این کلمات از ریشه سه حرفی «ض ر ر» مشتق شدهاند و با مفهوم آسیب، نیاز یا زیان پیوند دارند.
ریشه
این واژه ریشه عربی دارد و از مصدر «ضَرّ» به معنای زیان رساندن و نقصان ایجاد کردن گرفته شده است که به عنوان اسم یا مصدر وارد زبان فارسی شده است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ اصلی و دقیق برای این مفهوم خود کلمه «ضرر» با ۳ حرف است، اما واژههای زیان و گزند نیز به عنوان جایگزین پرکاربرد هستند.
به انگلیسی
بسته به متن حقوقی، تجاری یا پزشکی، معادلهای انگلیسی متفاوتی برای ضرر استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی و اصطلاحات قرآنی، میان ضَرّ (زیان عمومی) و ضُرّ (بیماری و نقص جان) تمایز ظریفی وجود دارد.
به ترکی
زبان ترکی این واژگان را از ریشههای عربی و فارسی وام گرفته و به صورت وسیع در محاوره و متن استفاده میکند.
به فارسی
معادلهای اصیل و سره فارسی برای واژه ضرر، کلمات «زیان» و «گزند» هستند که قدمت بالایی در متون کهن پارسی دارند.
جمعبندی و توضیح کامل ضرر
واژه ضرر یکی از مفاهیم کلیدی و پرکاربرد در زبان فارسی، نظام حقوقی، معاملات تجاری و آموزههای دینی است. این واژه که از ریشه عربی «ض ر ر» گرفته شده، به هر نوع نقصان، آسیب و کاهش در مال، جان، آبرو یا منافع مشروع انسان اشاره دارد. در ادبيات قرآنی نیز این مفهوم اهمیت ویژهای دارد و اشکال مختلف آن دهها بار برای توصیف وضعیتهای سخت زندگی، بیماری یا آزمونهای الهی به کار رفته است.
در عرصه حقوق و فقه، قاعده مشهور «لاضرر و لاضرار در اسلام» نشاندهنده اهمیت بالای این واژه است که بر اساس آن، هیچکس مجاز نیست به خود یا دیگری آسیبی وارد کند. شناخت مترادفهایی چون زیان و خسارت، و متضادهایی مثل نفع و سود، ابعاد دقیق این مفهوم را در زبان روزمره آشکار میسازد.