یعنی چه
واژهٔ عقباها دو کاربرد و معنای عمده دارد: یکی در زبان فارسی به عنوان جمعِ واژهٔ «عقبیٰ» (آخرت و جهان دیگر) به معنی آخرتها و عاقبتها؛ و دیگری در ساختار قرآنی که ترکیب اسم «عُقبیٰ» با ضمیر «ـها» است و به معنی «عاقبت و پیامد آن کار» به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این واژه بر اساس ریشهٔ آن با ضمهٔ عین و سکون قاف به صورت [عُقْباها] انجام میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژهٔ ۶ حرفی «عقباها» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی نظیر «عاقبتها»، «سرانجامها» یا «آخرتها» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به اینکه معنای جمعِ آخرت مد نظر باشد یا معنای قرآنیِ پیامدها، از معادلهای متفاوتی استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشهٔ اصیل عربی دارد و از مادهٔ «ع ق ب» اشتقاق یافته است.
به فارسی
برابرهای روان فارسی این واژه شامل سرانجامها، عاقبت کارها، فرجام، پسآمدها و جهانِ پسین (آخرت) هستند.
در قرآن
در قرآن کریم، این واژه دقیقاً با همین ساختار در آیهٔ پایانی سوره شمس آمده است: «وَلَا يَخَافُ عُقْبَاهَا» که یعنی «و [خداوند] از عاقبت و پیامد آن [مجازات/کار] بیمی ندارد».
نماد چیست
این واژه در فرهنگ و ادبیات دینی نمادی از بازگشت همهچیز به سرانجام خود، گریزناپذیر بودن پیامد رفتارها و حقیقتِ محضِ جهانِ باقی است.
جمعبندی و توضیح کامل عقباها
واژهٔ «عقباها» ساختاری دوگانه در کاربرد دارد. در ادبیات و زبان فارسی، این کلمه از افزودن پسوند جمع «ها» به واژهٔ «عقبیٰ» (به معنی آخرت و جهان دیگر) ساخته شده و به معنای عاقبتها یا سراهای باقی است، هرچند که کاربرد جمع آن در متنهای عمومی کمتر رایج است.
از سوی دیگر، این واژه یک ترکیبِ دقیقِ قرآنی است که در آیهٔ ۱۵ سورهٔ شمس به کار رفته است. در این سیاق، «عُقبی» به معنای عاقبت و پیامد کار است که به ضمیر «ها» (اشاره به مجازات یا گناه) متصل شده و مفهومِ «سرانجام و پیامدِ آن» را میسازد. ریشهٔ اصلی این واژه مادهٔ عربی «عقب» است که مفهوم پشتسر هم آمدن و نتیجه را در خود دارد.