یعنی چه
علما در اصل لغت جمع مکسر «عالم» و به معنای صاحبان دانش و اندیشه است. در عرف جامعه و فرهنگ اسلامی، این واژه بیشتر به فقیهان، روحانیان و متخصصان علوم دینی اطلاق میشود که وظیفه تبیین احکام و هدایت جامعه را بر عهده دارند.
متضاد
در تقابل با مفهوم علم و آگاهی، واژگانی چون جاهلان و نادانان به عنوان متضادهای معنایی علما شناخته میشوند.
در جدول
کلمه علما در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان پاسخ برای طراحان سوال با مفهوم دانشمندان یا دانایان کاربرد دارد و دقیقا ۴ حرف دارد.
به انگلیسی
برای ترجمه این واژه بسته به متن، از واژه عام Scholars یا اصطلاح خاص تخصصی دین اسلام یعنی The Ulema استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و جمع مکسر کلمه «عالِم» یا «عَلیم» از ریشه سه حرفی «ع - ل - م» است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این کلمه شامل دانشمندان، دانایان، هوشمندان، فضلا و اهل دانش است که بر دارا بودن فضل و آگاهی دلالت دارد.
در قرآن
واژه علما عیناً دو بار در قرآن کریم آمده است؛ آیه ۲۸ سوره فاطر که علما را تنها بندگان دارای خشیت حقیقی از خدا معرفی میکند، و آیه ۱۹Text سوره شعراء که به علمای بنیاسرائیل اشاره دارد.
نماد چیست
علما در فرهنگ اسلامی نماد هدایت، کتاب، قلم و وارثان پیامبران (العلماء ورثة الأنبیاء) هستند. در پوشش سنتی نیز دستار و عمامه از نمادهای ظاهری آنان به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل علما
واژه علما ریشه عمیقی در زبان عربی و فرهنگ اسلامی دارد. این کلمه که جمع مکسر «عالم» است، در اصل به هر فرد صاحب دانش و تخصص اطلاق میشود، اما با گذشت زمان و در عرف جوامع مسلمان، بار معنایی خاصتری پیدا کرده و بیشتر به متخصصان علوم دینی، فقیهان و مراجع مذهبی گفته میشود.
در متون کهن و آیات قرآنی، علما جایگاه بسیار رفیعی دارند و به عنوان صاحبان درک، اندیشه و خشیت الهی شناخته میشوند که وظیفه هدایت فکری جامعه را بر دوش میکشند. معادلهای فارسی آن نظیر دانشمندان و دانایان نیز بازتابدهنده همین وجهه علمی و عقلانی هستند.