یعنی چه
الاعذار در زبان عربی به عنوان جمع واژه «عُذر» شناخته میشود و به معنی دلایل، حجتها، بهانهها و پوزشهایی است که فرد برای توجیه خطا یا ناتوانی خود ارائه میدهد. همچنین در باب افعال (إعذار) به معنای پوزش پذیرفتن یا به حد غایت رساندن عذر نیز به کار میرود.
تلفظ
این واژه با الف و لام تعریف عربی به صورت «اَلْاَعْذارْ» تلفظ میشود که سکون روی حرف عین و ذال با مد طبیعی الف همراه است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «عذرها و بهانهها» با ساختار ۷ حرفی، کلمه «الاعذار» است. نمونههای مشابه آن معاذیر یا پوزشها هستند.
به انگلیسی
برای برگردان این کلمه به زبان انگلیسی، بسته به لحن متن میتوان از واژگان رایج مربوط به معذرتخواهی یا بهانهتراشی استفاده کرد.
به عربی
این کلمه خود ریشه خالص عربی دارد که از سه حرف (ع-ذ-ر) مشتق شده است. در زبان عربی معادلهای همارزی چون الحجج و التوجیهات نیز برای آن به کار میرود.
به فارسی
در برگردان دقیق فصیح به فارسی، این واژه به معنی بهانهها، معذرتها، پوزشها و دلایل موجه یا غیرموجهی است که برای فرار از ملامت بیان میشود.
در قرآن
خود کلمه «الاعذار» با این رسمالخط دقیق در قرآن ذکر نشده است؛ اما همخانوادههای آن در آیات متعددی یافت میشوند. به عنوان مثال واژه «معاذیر» در آیه ۱۵ سوره قیامت (وَلَوْ أَلْقَىٰ مَعَاذِيرَهُ) به معنی عذرآوردنها، و واژه «المُعَذِّرُونَ» در آیه ۹۰ سوره توبه به معنی عذرخواهان و بهانهتراشان آمده است. همچنین اصطلاح «أهل الأعذار» در فرهنگ اسلامی اشاره به کسانی دارد که به دلیل ناتوانی شرعاً معذورند.
جمعبندی و توضیح کامل الاعذار
واژه «الاعذار» یک اسم جمع دارای الف و لام تعریف از ریشه عربی (ع-ذ-ر) است که وارد زبان و ادبیات فارسی شده و معنای اصلی آن عذرها، پوزشها، بهانهها و دلایل توجیهکننده است. این واژه در متون حقوقی، فقهی و ادبی کاربرد فراوانی دارد و نشاندهنده مرز میان مسئولیت فردی و معافیت از تکالیف به شمار میرود.
اگرچه خود کلمه با این ساختار در قرآن کریم به کار نرفته، اما مشتقات بسیار نزدیک آن مانند معاذیر و معذرون در آیات ناظر بر رفتار انسانها و پوزشطلبی آنان ذکر شده است. در فرهنگ اسلامی، این واژه تداعیکننده تخفیفهای الهی برای افرادی است که دارای عذر واقعی (مانند بیماری یا ناتوانی) هستند.