یعنی چه
این واژه به مفهوم خوشحال شدن از رنج، بلا یا ناکامی فرد دیگری (معمولاً دشمن یا رقیب) اشاره دارد. در متون اخلاقی و ادبی، این رفتار نکوهش شده و به عنوان یک رذیله اخلاقی شناخته میشود.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت تَتَشَمَّتُ است که با فتح تاء اول و دوم، فتح شین، و تشدید مرافقتشده با فتح بر روی میم خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر با این واژه روبهرو شدید، پاسخ آن ۵ حرفی است. کلمات هممعنی مانند شماتت نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی نزدیکترین فعل به این مفهوم To gloat است که به معنای نگاه متبخترانه یا شادمانه به ناکامی دیگران است.
به عربی
این کلمه خود ریشه عربی دارد و از مصدر شمت گرفته شده است که در زبان عربی مستقیماً برای بیان مفهوم شماتت به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون دشمنشاد شدن، سرکوفت زدن، ملامت کردن و بدخواهی نسبت به روزگار دیگران است.
جمعبندی و توضیح کامل تتشمت
واژه «تتشمت» یک فعل مضارع عربی از ریشه (ش م ت) است که به معنای خوشحالی کردن از گرفتاری و مصیبت دیگران، به ویژه دشمنان، به کار میرود. اگرچه ساختار دقیق این فعل در قرآن وجود ندارد، اما ریشه آن یکبار در آیه ۱۵۰ سوره اعراف به صورت فعل نهی «فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْأَعْدَاءَ» (پس مرا دشمنشاد مکن) از زبان حضرت هارون خطاب به حضرت موسی (ع) آمده است.
این واژه در ادبیات اسلامی و متون فارسی به عنوان یک مفهوم اخلاقی منفی وارد شده است. در فرهنگهای لغوی مانند لسانالعرب و دهخدا، این رفتار نوعی رذیله به شمار میرود که نشاندهنده کینه یا حسادت درونی فرد نسبت به موفقیت یا سلامت دیگران است و در نقطه مقابل همدردی و شفقت قرار دارد.