مخلاة یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل مخلاة

واژه مِخْلاة یک واژه کهن و اصیل عربی است که از ریشه «خ ل و» یا «خ ل ی» (به معنی علف چیدن یا خالی شدن) مشتق شده و به طور گسترده وارد ادبیات فقهی و متون کهن فارسی شده است. کاربرد اصلی و فیزیکی این واژه، اشاره به همان توبره یا کیسه علوفه‌ای است که به گردن چهارپایانی مانند اسب و الاغ می‌بستند تا در حین حرکت یا ایستادن، آذوقه کافی همراه داشته باشند.

علاوه بر این کاربرد مادی، مخلاة در متون ادبی، حکایت‌های قدیمی و به ویژه ادبیات عرفانی بار معنایی استعاری به خود گرفته است. درویشان، مسافران کم‌توشه و صوفیان معمولاً کیسه کوچکی برای وسایل ابتدایی خود داشتند که به آن مخلاة می‌گفتند، از این رو در فرهنگ عرفانی این کلمه به نمادی برای زهد، قناعت، فقر اختیاری و توشه ناچیز انسان در سفر آخرت تبدیل شده است.